
33. APEC Zirvesi Tamamlandı: Trump, Şi ve Putin'den İlk Üçlü Zirve
Shenzhen'deki 33. APEC Zirvesi'nde "Shenzhen Vizyonu" kabul edildi. Trump, Şi ve Putin'in ilk kez bir araya geldiği üçlü görüşme zirveye damga vurdu.
Bu haberi dinle — 33. APEC Zirvesi Tamamlandı: Trump, Şi ve Putin'den İlk Üçlü Zirve
Çin'in Shenzhen kentinde 18-19 Kasım tarihlerinde düzenlenen 33. Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi, bölgesel entegrasyon hedefleri ve liderler arası kritik görüşmelerle sona erdi. "Birlikte Refaha Ulaşan Bir Asya-Pasifik Topluluğu İnşa Etmek" temasıyla toplanan zirvede, "Shenzhen Vizyonu"nu içeren 2026 APEC Liderler Bildirgesi ile ticaret, bağlantısallık ve inovasyon odaklı üç sonuç belgesi kabul edildi.
Zirve kapsamında Asya-Pasifik Serbest Ticaret Bölgesi (FTAAP), tedarik zinciri dayanıklılığı, ticaretin dijitalleşmesi, ulaşım bağlantıları ve gelişmekte olan teknolojiler ele alındı. Alınan kararların bağlayıcı olmaması nedeniyle, taahhütlerin hayata geçirilmesi üye ülkelerin inisiyatifine bırakıldı. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping görüşmelerde açıklık, yenilik ve işbirliği vurgusu yaparken, yayımlanan bildiride piyasa odaklı entegrasyon ve açık ticaret koridorları hedefleri yinelendi.
Trump ve Şi Cinping'den Diyalog Vurgusu
Zirve marjında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ikili bir görüşme gerçekleştirdi. İletişimi açık tutma isteğinin öne çıktığı toplantıda; ticaret, ekonomi, Tayvan ve yapay zeka konuları masaya yatırıldı. Görüşmede ticaret ve teknoloji anlaşmazlıklarına yönelik kapsamlı bir çözüm üretilmezken, Trump yapay zeka düzenlemelerinde makul yaklaşımların gerekliliğine dikkat çekti.
Trump, Şi ve Putin'den Üçlü Zirve
APEC Zirvesi'nin en dikkat çeken gelişmelerinden biri, 19 Kasım'da Donald Trump, Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında gerçekleştirilen üçlü toplantı oldu. Liderlerin bu formatta gerçekleştirdiği ilk görüşme olma özelliği taşıyan zirvenin ardından dört maddelik bir ortak bildiri yayımlandı. Bildiride Birleşmiş Milletler (BM) reformu, istikrarlı enerji arzı, devlet yetkililerinin dokunulmazlığı ile nükleer risklerin azaltılması ve yayılmasının önlenmesi konularına yer verildi. Ukrayna ve İran'daki savaşların görüşüldüğüne dair haberler basına yansısa da, bu konular resmi bildiriye dahil edilmedi.
Bölgesel Dengeler ve Türkiye'nin "Yeniden Asya" Girişimi
Zirvede, Asya-Pasifik ülkelerinin ABD ve Çin arasındaki stratejik rekabette izlediği farklı politikalar da dikkat çekti. Japonya, Güney Kore ve Avustralya'nın ABD ile güvenlik, Çin ile ekonomik bağlarını koruduğu; Güneydoğu Asya ülkelerinin ise ortaklıklarını çeşitlendirdiği kaydedildi. Hindistan'ın ise seçilmiş ortaklıkları genişletirken stratejik özerkliğe önem verdiği belirtildi.
Öte yandan, APEC'in dijital ticaret, gümrüklerin modernizasyonu ve altyapı geliştirme gibi önceliklerinin, Türkiye'nin Dışişleri Bakanlığı öncülüğünde 2019'da başlattığı "Yeniden Asya" girişimiyle örtüştüğü ifade edildi. Orta Koridor projesinin geliştirilmesinin, Türkiye'nin Asya-Pasifik ekonomileriyle işbirliğini somutlaştırması açısından önemli bir potansiyel taşıdığı vurgulandı.