Türkiye’nin kültürel mirasının korunması ve ait olduğu topraklara kazandırılması amacıyla yürütülen uluslararası çalışmalar yeni bir aşamaya ulaştı. ABD’de sürdürülen bilimsel inceleme ve hukuki süreçlerin ardından geçtiğimiz hafta iadesi sağlanan tarihî eserler, Ankara’da Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edildi.
New York’taki Metropolitan Sanat Müzesi koleksiyonunda bulunan ve farklı uygarlıklara ait nadir eserleri kapsayan kültür varlıkları, Türkiye’ye getirilerek muhafaza altına alındı. Teslim işlemiyle birlikte, uzun süredir devam eden iade süreci fiilen tamamlandı.
BAKAN ERSOY’DAN AÇIKLAMA
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, eserlerin Türkiye’ye dönüş yolculuğunu sosyal medya hesaplarından paylaştı. Bakan Ersoy, yayımladığı görüntülerle birlikte şu ifadeleri kullandı:
“Boubon kökenli anıtsal bronz İmparator Heykeli, Roma dönemine ait Demosthenes portresi ile Urartu ve Lidya uygarlıklarına ait eserlerin de aralarında bulunduğu kültür varlıklarımız New York’tan Türkiye’ye uzanan yolculuğunu tamamladı.
Başmelek Mikail tasvirli mermer sütun başının da yer aldığı bu eserler, ABD’deki Metropolitan Sanat Müzesi’nden iadesi sağlanarak Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edildi.
Yürütülen bilimsel ve hukuki çalışmalar sonucunda, bu toprakların mirası olan eserleri anavatanına yeniden kavuşturmuş olduk.
Kültürel mirasımızın korunması ve ait olduğu topraklara dönmesi için uluslararası iş birliği içinde çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz.
Bu süreçte emeği geçen herkese ve özellikle Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ekiplerimize teşekkür ediyorum.”
FARKLI UYGARLIKLARDAN NADİR ESERLER
Türkiye’ye getirilen eserler arasında; Boubon kökenli anıtsal bronz İmparator Heykeli, Roma dönemine ait Demosthenes portresi, Urartu ve Lidya uygarlıklarına ait eserler ile Başmelek Mikail tasvirli mermer sütun başı yer alıyor. Farklı dönem ve coğrafyalara ait bu eserler, Anadolu’nun çok katmanlı tarihine ışık tutan önemli örnekler arasında gösteriliyor.
BOUBON KÖKENLİ ESER SAYISI 18’E ULAŞTI
Eserlerin iadesi, yürütülen bilimsel incelemeler, köken araştırmaları ve hukuki süreçler sonucunda sağlandı. Uluslararası kurumlarla koordinasyon içinde yürütülen çalışmalar neticesinde, bu son iade ile birlikte Boubon kökenli olarak Türkiye’ye kazandırılan eserlerin toplam sayısı 18’e ulaştı. Bu eserlerin 6’sının insan boyundan büyük tasarlanan anıtsal imparator heykelleri olduğu belirtildi.
ABD’Lİ KURUMLARLA YAKIN İŞ BİRLİĞİ
Süreç, Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi (HSI) ile yakın iş birliği içinde yürütüldü. California’da özel bir koleksiyonda bulunan eser için, başlangıçta iade konusunda olumlu yaklaşmayan koleksiyoncu hakkında soruşturma başlatıldı.
Türkiye, görgü tanığı ifadeleri ve bilimsel raporlamalarla sürece delil sağlayarak katkıda bulundu. Eserin kaçak kazıyla Boubon Antik Kenti’nden çıkarıldığına dair veriler, soruşturmanın temel dayanağını oluşturdu.
TUTUKLAMA EMRİ VE İADE KARARI
Toplanan kanıtlar doğrultusunda koleksiyoncu hakkında tutuklama emri çıkarıldı. Manhattan Bölge Savcılığı ve Türkiye aleyhine hukuki girişimlerde bulunmaya çalışan koleksiyoncu, ortaya konan delillerin caydırıcılığı sonucunda eseri savcılığa teslim ederek Türkiye’ye iadesini kabul etti. Yapılan incelemeler, eserin 1960’lı yıllardaki kaçakçılık sürecine dahil olan aktörleri de ortaya koydu.
SERGİYE HAZIRLANACAK
Eserlerin iadesi, Türkiye’nin kültür varlıklarının korunmasına yönelik uzun soluklu politikasının güncel bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edilen eserlerin, gerekli konservasyon ve bilimsel çalışmaların ardından kamuoyuyla buluşturulması bekleniyor.