ABD, İran'a 'Bombaların Anası' ile saldırı planı hazırladı

ABD ordusu, Başkan Donald Trump'ın talimat vermesi durumunda İran'ın enerji altyapısını ve nükleer tesislerini ABD cephaneliğindeki nükleer olmayan en büyük silah olan GBU-43/B Devasa Mühimmatlı Hava İnfilak Bombası'yla (MOAB), diğer adıyla "Tüm Bombaların Anası" ile vurmaya yönelik planlar hazırladı. CNN'e açıklama yapan ABD'li yetkililer, söz konusu planların İran ile çatışmada ciddi bir tırmanmaya yol açacağını vurguladı; ancak bu silahın başkanın hedeflerine ulaşmasında ne ölçüde etkili olacağına dair şüpheler bulunduğunu da aktardı.

Geçen yılki saldırılar hedefi tam tutturamadı

ABD, geçen yıl Fordo, Natanz ve İsfahan'daki yeraltı nükleer tesislerine kapsamlı bir saldırı düzenlemişti. Yedi B-2 bombardıman uçağı, Fordo ve Natanz'a her biri 14.000 kilogram ağırlığında toplam 14 adet GBU-57 Devasa Mühimmat Delici (MOP) bomba bırakmıştı; İsfahan ise bir ABD denizaltısından ateşlenen ikiden fazla düzine Tomahawk füzesiyle vurulmuştu. Ancak ABD Savunma İstihbarat Ajansı'nın (DIA) kısa süre sonra hazırladığı değerlendirme, bu saldırıların İran'ın nükleer faaliyetlerini yalnızca birkaç ay geri atabildiğini ortaya koydu.

Şubat ayında başlayan ABD-İsrail ortak operasyonlarının ardından Haziran'da varılan geçici anlaşmanın çökmesiyle çatışma yeniden çıkmaza girdi. Sekiz ayın sonunda İran, Hürmüz Boğazı üzerinde benzeri görülmemiş bir nüfuz elde etti. Kasım'daki ara seçimler öncesinde Trump'ın iç kamuoyundaki popülaritesinin düşmesi üzerine başkan ve danışmanları, savaşı sona erdirecek "kesin" bir eylem seçeneği arayışına girdi. İsmi açıklanmayan bir kaynak, Trump'ın orduya çok sayıda enerji altyapı tesisini kapsayan ve MOAB kullanımını da içerebilecek ek saldırı paketleri hazırlaması talimatını verdiğini belirtti. Planlara dahil edilen hedefler arasında Trump'ın son haftalarda defalarca adını andığı Pickaxe Mountain (Kazma Dağı) nükleer tesisinin de yer aldığı aktarıldı.

İsrail teyakkuz seviyesini yükseltti

İsrail devlet televizyonu KAN, 27 Ekim'de yapılacak genel seçimlere iki haftadan az süre kala İsrail ordusunun İran ve Hizbullah'a karşı alarm düzeyini artırdığını bildirdi. Haberde, İran'ın geçen haftadan bu yana sürdürdüğü füze ve insansız hava aracı (İHA) testlerinin yakından izlendiği ve sürecin "hassas" olarak değerlendirildiği kaydedildi. İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, 14 Ekim'de yaptığı açıklamada "Tüm cephelerde artan uyarılar ve sürecin hassasiyeti göz önüne alındığında, gerilimin tırmanma olasılığı yükselmiştir" dedi. KAN'a konuşan isimsiz bir güvenlik yetkilisi ise "Sürprizle karşılaşmamak adına çalışıyoruz" ifadesini kullandı.

Nükleer stok ve uluslararası değerlendirmeler

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), ilk saldırılar gerçekleştiğinde İran'ın yüzde 60 saflığa kadar zenginleştirilmiş 440,9 kilogram uranyuma sahip olduğunu tahmin ediyordu. UAEA'nın ölçütüne göre bu miktar, daha ileri zenginleştirme yapılması halinde 10 nükleer silah üretmeye yetecek düzeyde. Buna karşın UAEA, koordineli bir silah programına ilişkin güvenilir bir bulgu olmadığını açıkladı. İran ise nükleer silah geliştirme niyeti taşımadığını savunmayı sürdürüyor.