ABD ordusu yapay zeka hatası yüzünden Çin gemisine baskın düzenlemekten son anda döndü

ABD ordusu, bir yapay zeka sohbet robotunun Çin bandıralı bir geminin nükleer silah parçaları taşıdığı yönünde ürettiği asılsız istihbarat nedeniyle söz konusu gemiye baskın düzenlemenin eşiğine geldi. Silahlı personelin gemiye çıkmaya hazırlandığı sırada hatanın fark edilmesiyle olası bir askeri çatışmanın önüne geçildi. CNN'in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı habere göre tehlikeli yakınlaşma, ABD-İran savaşının sürdüğü 2026 yılının ilkbaharında yaşandı.

Yapay zeka nasıl yanılttı?

Hawaii merkezli ABD Pasifik Özel Harekat Komutanlığında görevli bir analist, açık kaynaklı verilerle gizli sinyal istihbaratını sentezlemek amacıyla bir yapay zeka sohbet robotu kullandı. Robot, Orta Doğu'da faaliyet gösteren Çin bandıralı bir geminin nükleer silah bileşenleri taşıdığı sonucunu üretti. Analist bu ham çıktıyı bağımsız kaynaklarla doğrulamak yerine yine aynı araç aracılığıyla standart bir askeri istihbarat raporu formatına dönüştürdü ve belge resmi bir değerlendirme olarak komuta kademelerine iletildi. Yetkililer, raporun tamamen asılsız olduğunu ve yapay zekanın yapısal bir halüsinasyon sonucu uydurma bilgiler sunduğunu açıkladı.

Baskın son dakikada iptal edildi

Raporun dağıtılmasının ardından Amerikan savaş uçakları havalandı ve silahlı ABD personeli Çin gemisine çıkmaya hazırlandı. Ancak harekât gerçekleşmeden yalnızca dakikalar önce hatanın tespit edilmesiyle operasyon iptal edildi. Uzmanlar, baskının gerçekleşmesi durumunda sahte kanıtlara dayanan bu müdahalenin büyük bir diplomatik ve askeri krize zemin hazırlayabileceğine dikkat çekiyor.

Standart protokol eksikliği

Askeri yetkililer, ordu ve istihbarat kurumlarında yapay zeka kullanımının hızla yaygınlaştığını ancak farklı birimlerin ortak bir güvenlik protokolü olmaksızın farklı araçlara başvurduğunu belirtiyor. ABD Savunma Bakanlığında yapay zeka tarafından üretilen istihbarat çıktılarının dağıtılmadan önce insan tarafından doğrulanmasını zorunlu kılan standart bir kural henüz bulunmuyor. Savunma Bakanı Pete Hegseth'in yıl başında açıkladığı yapay zeka stratejisinin ise hıza odaklanarak bu teknolojiyi milyonlarca personelin kullanımına sunduğu ifade ediliyor.

Trump-Xi zirvesi öncesinde kritik zamanlama

Olayın kamuoyuna yansıması, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in 24 Eylül'de Beyaz Saray'da bir araya gelmesinin planlandığı zirvenin hemen öncesine denk geldi. İki liderin görüşmesinde yapay zeka yönetişimi konularının da ele alınması bekleniyor. Uzmanlar, nükleer güçler arasında yapay zeka kaynaklı yanlış hesaplamaların yeni nesil bir güvenlik tehdidi oluşturduğunu vurguluyor.