AB'den ABD'ye UCM yaptırımlarını geri çekme çağrısı
Avrupa Birliği, ABD'nin Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne yaptırım uygulama kararından duyduğu derin üzüntüyü dile getirerek Washington'ı bu adımdan geri dönmeye davet etti.
Bu haberi dinle — AB'den ABD'ye UCM yaptırımlarını geri çekme çağrısı
Avrupa Birliği (AB), ABD'nin Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) kurum olarak yaptırım uygulama kararına sert tepki gösterdi. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas imzasıyla yayımlanan açıklamada, Washington'ın bu önlemleri geri çekmesi talep edildi.
UCM'nin rolü ve tamamlayıcılık ilkesi
Açıklamada, uluslararası hukuka saygıya dayanan kurallara bağlı uluslararası düzene verilen kararlı destek yinelendi ve UCM'nin bu düzenin temel unsurlarından biri olduğu vurgulandı. Uluslararası ceza adaletinin, soykırım, insanlığa karşı suçlar, savaş ve saldırı suçları gibi en ağır ihlallerde hesap verebilirliği sağlamada kritik işlev gördüğü belirtildi. Açıklamada ayrıca Mahkeme'nin, kuruluşundaki tamamlayıcılık ilkesi gereği yalnızca devletlerin söz konusu suçlardan sorumlu kişileri gerçek anlamda soruşturmak veya yargılamak istemediği ya da bunu yapamadığı durumlarda devreye girdiği hatırlatıldı. Bu çerçevede ABD hukuk sistemi gibi yetkin ulusal yargı mekanizmalarının önceliğinin tanındığı da ifade edildi.
Yaptırımların arka planı
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, UCM'nin eski yargıçlarından Güney Afrikalı hukukçu Navi Pillay'ın 2026 Nobel Barış Ödülü'nü kazanmasının ardından Mahkeme'ye yaptırım uygulanacağını açıklamıştı. Rubio, "Ya UCM tehditlerine son verecek ya da biz UCM'yi ortadan kaldıracağız" demişti. Washington yönetimi, ağustos ayında UCM Başkanı Tomoko Akane'nin de aralarında bulunduğu yargıç ve savcılara yaptırım uygulamıştı. UCM ise Kasım 2024'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkarmış, ABD bu karara karşı çıkmıştı.
AB'den diplomasi kapısı açık mesajı
AB açıklamasında, Mahkeme'ye, seçilmiş yetkililerine, personeline ve Mahkeme ile işbirliği yapan sivil toplum temsilcilerine yönelik saldırı veya tehditlerin kabul edilemez olduğu vurgulandı. Washington'ın kaygılarını Roma Statüsü'ne taraf devletlerle görüşmeye hazır olduğunu belirtmesi memnuniyetle karşılanırken, yaptırımların yürürlüğe girişini erteleme kararı da not edildi. Bu adımların, yaptırımların kısa sürede geri çekilmesi ve Mahkeme'nin bağımsızlığını zayıflatacak ek önlemlerin engellenmesi amacıyla diplomasiye alan açtığı kaydedildi.
AB, UCM'nin baskı veya dış müdahaleden uzak biçimde çalışabilmesi gerektiğini belirterek Mahkeme'ye tam desteğini sürdüreceğini, personelinin ve Mahkeme ile işbirliği yapanların korunmasına katkıda bulunacağını ve Mahkeme'nin etkin şekilde faaliyetlerini sürdürmesi için gerekli tüm önlemleri almaya hazır olduğunu açıkladı.