Gazze'de ateşkesin 1. yılı: 1500 ölü, sözler tutulmadı

Gazze Şeridi'nde ABD Başkanı Donald Trump'ın 20 maddelik planı çerçevesinde 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes anlaşması, bir yılın sonunda büyük ölçüde işlevsiz kaldı. İsrail'in saldırılarını ve işgalini sürdürmesi, insani yardım girişini kısıtlaması nedeniyle anlaşmanın temel yükümlülükleri yerine getirilmedi.

Bir yılda 1500 ölü, 5 binden fazla ihlal

Gazze'deki Sağlık Bakanlığı verilerine göre ateşkesin devreye girmesinin ardından geçen bir yıl içinde İsrail saldırılarında yaklaşık 1500 Filistinli hayatını kaybetti, 5 binden fazlası yaralandı. Aynı dönemde enkaz altından 800'den fazla kişinin cenazesi çıkarıldı. Gazze'deki Hükümet Basın Ofisi ise İsrail'in bir yılda 5 bin 223 ateşkes ihlali gerçekleştirdiğini kayıt altına aldı. Saldırılar; yerinden edilmiş nüfusun yaşadığı çadırları, sivillerin yoğun bulunduğu bölgeleri ve hareket halindeki araçları hedef aldı.

BM: Her 21 kadından biri öldü ya da ağır yaralandı

Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women) Cenevre Ofisi Direktörü Sofia Calltorp, 9 Ekim'deki BM basın toplantısında çarpıcı veriler paylaştı. Calltorp, Ekim 2023'ten bu yana Gazze'de yaklaşık 50 bin kadın ve kız çocuğunun öldürüldüğünü ya da ağır yaralandığını tahmin ettiklerini belirtti. Bu rakamın 38 binden fazlasının hayatını kaybettiğini, 11 bin 700'ünün ise yaşam boyu sürecek engellerle karşı karşıya kaldığını aktaran Calltorp, söz konusu sayının Gazze'deki her 21 kadın ve kız çocuğundan birine karşılık geldiğini vurguladı. Ateşkesin yürürlüğe girdiği Ekim 2025'ten bu yana ise 277 kadın ve kız çocuğunun hayatını kaybettiğine dikkat çeken Calltorp, "Gazze'de ateşkesin tam olarak uygulanması, uluslararası hukuka uyulması, ihlallerden dolayı hesap sorulması ve kadınlar ile kız çocuklarının korunması çağrısında bulunuyoruz." dedi.

İşgal genişledi, yardım girişi engellendi

Anlaşma koşullarına göre İsrail ordusunun Gazze'nin yüzde 53'ünden çekilerek "sarı hat" sınırına geri dönmesi gerekiyordu. Ancak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Mayıs 2025'te yaptığı açıklamada işgalin yüzde 60'a çıkarıldığını ve bunun yüzde 70'e yükseltilmesi için talimat verdiğini duyurdu. Halihazırda İsrail ordusu, Gazze Şeridi'nin yaklaşık üçte ikisini işgal altında tutuyor. İnsani yardım cephesinde de tablo ağır: Anlaşmada günlük 600 tır olarak belirlenen yardım miktarının üçte birinden daha azının Gazze'ye girebildiği BM ve insani yardım kuruluşlarının verileriyle ortaya kondu. Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması'nın (IPC) Temmuz 2026 raporunda, yılın ilk yarısında 1 milyon 2 binden fazla Filistinlinin açlıkla karşı karşıya olduğu ve bu durumun yılın ikinci yarısında daha da kötüleşmesinin beklendiği uyarısında bulunuldu.

Dördüncü kış çadırlarda geçecek

Ekim 2023'ten bu yana süren çatışmalarda çoğunluğu kadın ve çocuk 74 binden fazla kişi hayatını kaybetti, 175 binden fazlası yaralandı. Norveç Mülteci Konseyi (NRC), ateşkese rağmen İsrail'in kısıtlamaları ve finansman eksiklikleri nedeniyle Gazze'deki 1 milyon 650 bin kişinin dördüncü kışını da yıpranmış çadırlarda ve hasar görmüş binalarda geçirmek zorunda kalacağı uyarısında bulundu. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ise 4 bini çocuk 18 bin 500 hastanın acil tıbbi tahliyeye ihtiyacı olduğunu, binden fazlasının tahliye beklerken hayatını kaybettiğini açıkladı.