
Gökbilimciler dev bir gezegenin kayboluşunu gözlemledi
Jüpiter büyüklüğündeki TOI-2535b adlı ötegezegen, kardeş gezegeninin kütle çekimi etkisiyle yörüngesinden saparak Dünya'nın görüş alanından tamamen çıktı.
Bu haberi dinle — Gökbilimciler dev bir gezegenin kayboluşunu gözlemledi
Gökbilimciler, Dünya'dan yaklaşık 1.100 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve Jüpiter ile benzer kütleye sahip olan TOI-2535b adlı dev ötegezegenin görüş alanından kaybolduğunu tespit etti. The Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, bu olağandışı durumun gezegenin henüz doğrudan gözlemlenemeyen gizli bir kardeşinin yarattığı kütle çekimi etkisinden kaynaklandığı belirlendi.
"Sıcak Jüpiter" sınıfında yer alan TOI-2535b, Güneş'ten biraz daha küçük olan 9,7 milyar yıllık K cücesi yıldızı TOI-2535'in etrafında dönüyor. Gezegen, yıldızına o kadar yakın bir yörüngede bulunuyor ki bir tam turunu sekiz günden biraz fazla bir sürede tamamlıyor. Bu hız, Güneş sistemindeki Merkür'ün hızının yaklaşık 10 katına denk geliyor.
Yalpalayan Yörünge Gezegeni Gizledi
Uzaydaki hareketleri inceleyen bilim insanları, TOI-2535b'nin muhtemelen Satürn büyüklüğünde olan bir kardeş gezegenle kütle çekimi çekişmesi yaşadığını saptadı. Bu etkileşim, her iki gezegeni de eğik ve yalpalayan yörüngelere sürükledi. Tamamlanması 30 ila 50 yıl sürebilen bu yalpalama döngüsü, gezegenlerin Dünya'dan bakıldığında yıldızlarının önünden geçiş açısını değiştirdi.
NASA'nın Geçiş Yapan Ötegezegen Araştırma Uydusu (TESS) aracılığıyla ilk kez 2019 yılında kanıtlarına ulaşılan gezegen, yedi yıllık gözlem süreci boyunca yıldızının orta hattından giderek yukarılara doğru kaydı. Son aşamada yıldız diskini yalnızca sıyırarak geçen TOI-2535b, Mart 2026 itibarıyla tamamen görüş alanından çıktı.
Sistem Dengesini Koruyor
Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles Kampüsü'nden (UCLA) astrofizikçi Samuel Yee, TOI-2535 etrafındaki iki gezegenin en az 5 derecelik karşılıklı eğime sahip olduğunu ve bunun çoklu gezegen sistemlerinin çoğundan daha büyük bir oran olduğunu belirtti. Çalışmanın ikinci yazarı UCLA astrofizikçisi Erik Petigura ise benzer yörünge etkileşimlerinin Dünya'da tutulmalara yol açtığını hatırlattı.
Araştırmacılar tarafından gerçekleştirilen 1 milyon yıllık modelleme, gezegenlerin yörünge rezonansının sistemi dengede tuttuğunu ve birbirlerini yok etmelerini veya uzaya fırlatılmalarını önlediğini ortaya koydu. Bilim insanları, TOI-2535b'nin önümüzdeki on yıllar boyunca görüş alanımıza girip çıkmaya devam edeceğini ve gizli kardeş gezegenin de yakında ortaya çıkabileceğini öngörüyor.