Quebec'te bağımsızlık yanlıları 8 yıl sonra iktidara geldi

Kanada'nın Quebec eyaletinde 6 Ekim Pazartesi günü yapılan eyalet seçimlerinde egemenlik yanlısı Parti Québécois (PQ), sekiz yıllık muhalefet döneminin ardından azınlık hükümeti kuracak çoğunluğu elde etti. Parti lideri Paul St-Pierre Plamondon eyaletin yeni başbakanı olacak.

Seçim sonuçları ve iktidar değişimi

Kanada basınına yansıyan sonuçlara göre PQ'nun bu başarısı, büyük ölçüde sekiz yıldır iktidarda bulunan Coalition Avenir Québec (CAQ) hükümetine karşı seçmende biriken yorgunluğun yansıması olarak değerlendiriliyor. CAQ'nun yeni lideri eski Başbakan Christine Fréchette, yerel saatle 22:00 sularında Trois-Rivières'deki kendi seçim yarışında yenilgiyi kabul ederek yetki devri sürecinde Plamondon ile işbirliği yapacağını açıkladı. PQ, 2014 yılından bu yana ilk kez iktidara geliyor.

Bağımsızlık referandumu gündemde

Plamondon'un öncelikli hedefleri arasında Quebec'in bağımsızlığı için yeni bir referandum düzenlenmesi yer alıyor. Eyalette daha önce 1980 ve 1995 yıllarında da bağımsızlık oylamaları yapılmıştı. Mevcut anketler bağımsızlığa desteğin yüzde 30 civarında olduğunu gösterse de Plamondon bu adımı atmakta kararlı olduğunu vurguluyor. Yeni başbakan, referandumun ABD Başkanı Donald Trump'ın görev süresi dolduktan sonra, muhtemelen 2029 veya 2030 yıllarında gerçekleştirileceğini belirtiyor.

Monarşi ve göçmenlik gerilimleri

Plamondon'un Ottawa ile doğrudan karşı karşıya gelmesi beklenen diğer konular arasında monarşinin kaldırılması ve federal göçmenlik kotaları yer alıyor. Yeni başbakan, seçim kampanyası boyunca Quebec'te Kral III. Charles'ı temsil eden vali yardımcılığı makamına ayrılan bütçeyi keserek bu fonları evsizlikle mücadele gibi sosyal hizmetlere aktarma sözü verdi. Plamondon, bu hamlesinin Kanada anayasası kapsamında hukuki engellerle karşılaşacağını bildiğini, ancak federal hükümetle hukuki bir mücadeleye tamamen hazır olduğunu açıkladı.

Carney'in çifte birlik sınavı

Kanada Başbakanı Mark Carney, Plamondon'u seçim zaferinden dolayı tebrik ederek tansiyonu düşüren bir mesaj yayımladı. Carney, ABD'nin ağustos ayında Kanada'ya uyguladığı ve Quebec'e yaklaşık 2 milyar Kanada doları darbe vurması beklenen yeni gümrük tarifelerinin yarattığı kriz ortamında eyalet yönetimiyle birlikte çalışmanın önemine dikkat çekti. Öte yandan Alberta eyaletinde de bu ayın sonlarında benzer bir ayrılık oylamasının gündemde olması, Başbakan Carney'in ülkenin farklı bölgelerinde eş zamanlı birlik krizleriyle mücadele etmek zorunda kalabileceğine işaret ediyor.