Sde Teiman işkencesi UCM'ye taşındı: İsrailli doktorlar şikayet edildi

Brüksel merkezli Hind Rajab Vakfı (HRF), İsrail'in Negev Çölü'ndeki Sde Teiman askeri gözaltı merkezinde tutulan Filistinlilere yönelik işkence, kötü muamele ve ölümlere karıştığı öne sürülen yetkililer, İsrail Tabipler Birliği (IMA) yöneticileri ve sağlık personeli hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) suç duyurusunda bulundu.

Suç duyurusunda kimler yer alıyor?

Roma Statüsü'nün 15. maddesi kapsamında UCM Savcılığı'na sunulan başvuruda, İsrail Sağlık ve Savunma bakanlıkları yetkilileri, IMA, sağlık çalışanları ve hastane yöneticilerinin Ekim 2023'ten bu yana Sde Teiman'daki ihlallere karıştığının soruşturulması talep edildi. Başvuruda adı geçen isimler arasında eski Sağlık Bakanları Moshe Arbel ve Uriel Busso, IMA Başkanı Prof. Zion Hagay, IMA Üst Yöneticisi Leah Wapner ve IMA Etik Kurulu Başkanı Dr. Yosef Walfisch yer alıyor. Belgelenen eylemlerin Roma Statüsü uyarınca savaş suçu, insanlığa karşı suç ve soykırım fiilleri teşkil ettiği vurgulandı.

Tesiste neler yaşandığı iddia ediliyor?

Sde Teiman'da Ekim 2023'ten bu yana çoğu sivil binlerce Gazzeli Filistinli, suçlama ve yargılama olmaksızın "yasa dışı savaşan" statüsüyle tutulmaktadır. HRF'nin açıklamasına göre, Kasım 2025 itibarıyla tesiste en az 29 tutuklu fiziksel şiddet, tıbbi ihmal ya da her ikisi nedeniyle hayatını kaybetti. Nisan 2024'te tesiste görev yapan bir doktorun, bir hafta içinde iki tutuklunun kelepçe kaynaklı yaralanmalar nedeniyle bacaklarının kesildiğini yetkililere bildirdiği de aktarıldı. İsrail Sağlık Bakanlığı'nın Aralık 2023'te yayımladığı bir yönergeyle tutukluların kelepçeli ve gözleri bağlı şekilde tedavi edilmesinin, sağlık personelinin kimliğini gizleyerek kayıtları yalnızca unvanlarıyla imzalamasının istendiği belirtildi.

WMA toplantısıyla eş zamanlı başvuru

Suç duyurusu, IMA'nın da kurucu üyelerinden olduğu Dünya Tabipler Birliği'nin (WMA) 7-10 Ekim tarihleri arasında Hollanda'nın Rotterdam kentinde düzenlenen Genel Kurulu'na denk getirildi. Haziran ayında The Lancet dergisinde yayımlanan bir dilekçeyle 1.300'den fazla sağlık profesyoneli ve kuruluşu, WMA'ya IMA'nın üyeliğinin askıya alınması çağrısında bulunmuştu. HRF Başkanı Diyab Ebu Cahcah, IMA'nın Sde Teiman'daki tutukluların "uygun tıbbi bakımı aldığını" savunduğunu hatırlatarak WMA'nın bu birliği masasında bulundurmasını sorguladı. Vakfın ayrıca Gazze'deki ihlallere doğrudan katılan çifte vatandaşlığa sahip İsrailli sağlık çalışanları hakkında ilgili ülkelerin savcılıklarına da başvurmaya hazırlandığı bildirildi.