Şi Cinping 11 yıl aradan sonra ABD'de: Trump ile kritik zirve

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 11 yıllık aradan sonra 24 Eylül'de ABD'ye resmi ziyaret gerçekleştirdi. Şi ve eşi Pıng Liyüen, Maryland eyaletindeki Andrews Hava Üssü'nde ABD Başkanı Donald Trump ve eşi Melania Trump tarafından karşılandı. İki lider, Türkiye saatiyle 19.00'da ikili görüşmelerine başlayacak.

Şi'den 'rakip değil ortak' mesajı

Şi Cinping, ABD'ye varışında yaptığı yazılı açıklamada iki ülkenin rakip değil ortak olması gerektiğini vurguladı. "Çin halkının büyük dirilişi" ile "Amerika'yı yeniden büyük yapma" vizyonlarının birbirini tamamlayarak dünyaya fayda sağlayabileceğini belirten Şi, yapıcı bir stratejik istikrar ilişkisini güçlendirme iradesini ortaya koydu. Çin Devlet Başkanı'nın ABD'ye bir önceki ziyareti 2015 yılına dayanıyor.

Gündemde ticaret, yapay zeka ve Orta Doğu

Zirvede iki ülke arasındaki tarifeler, teknoloji kısıtlamaları ve nadir toprak elementlerinin ihracatı başta olmak üzere köklü ticari anlaşmazlıklar ele alınacak. Yapay zeka güvenliği de kritik başlıklar arasında yer alıyor; iki ülkenin olası tehditlere karşı erken uyarı ve bilgi paylaşımını kapsayan bir "yapay zeka diyaloğu" başlatması bekleniyor. Bununla birlikte ABD yapay zeka risklerinin kontrolüne odaklanırken Çin, daha kapsamlı bir küresel yönetim çerçevesi oluşturulmasını savunuyor.

Zirvenin önemli gündem maddelerinden biri de İran ve Orta Doğu'daki çatışmalar olacak. Bölgedeki savaşın Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarındaki enerji taşımacılığını sekteye uğratma ihtimali, küresel enerji güvenliği açısından ciddi endişe kaynağı olmaya devam ediyor. ABD'nin Rusya ve İran'a yönelik yaptırımları genişletmesi de görüşmelerin ekonomik boyutunu doğrudan etkileyen bir etken olarak öne çıkıyor.

Geçici uzlaşıların sürdürülmesi hedefleniyor

İki ülke daha önce karşılıklı tarifelerin ertelenmesi, nadir toprak elementleri ihracat kontrollerinin gevşetilmesi ve bazı ticari kısıtlamaların askıya alınması konularında geçici anlaşmalara varmıştı. Trump'ın mayıs ayında Çin'e yaptığı ziyarette ticaret ve yatırım kurullarının kurulması, belirli ürünlerde tarife indirimlerinin görüşülmesi ile Çin'in ABD'den yolcu uçağı satın alması gibi başlıklarda mutabakat sağlanmıştı. Liderlerin bu kez de söz konusu geçici uzlaşıları koruyarak ilişkilerde istikrarı sürdürmeye odaklanması öngörülüyor.