Şi Cinping 11 yıl sonra ABD'de: Tek somut çıktı ticaret uzlaşması

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 11 yıllık aranın ardından ABD'ye gerçekleştirdiği ziyarette Başkan Donald Trump ile bir araya geldi. Siyasi ilişkilerden Tayvan meselesine, yapay zekadan bölgesel krizlere uzanan geniş bir gündemde yürütülen zirvenin somut çıktısı ise iki ülke arasındaki geçici ticaret uzlaşmasının Ocak 2027'ye uzatılmasıyla sınırlı kaldı.

Havaalanında karşılama dikkat çekti

Trump ve eşi Melania, Şi ile eşi Pıng Liyüen'i Maryland eyaletindeki Andrews Hava Üssü'nde bizzat karşıladı. Yaygın diplomatik teamüllerin dışına çıkan bu karşılama, Washington'ın Pekin ile ilişkilere verdiği önemi ve Çin'in küresel ağırlığının kabullenişini simgeleyen bir jest olarak değerlendirildi. Trump, görüşmeler öncesinde "Bugün alacağımız kararlar, önümüzdeki on yıllar boyunca barış ve refahı teşvik edebilir" dedi.

İki liderden 'çatışmadan kaçının' mesajı

Zirvenin siyasi tonu, mayıs ayında Trump'ın Çin ziyaretinde benimsenen "yapıcı stratejik istikrar" formülüyle örtüştü. Şi, iki ülkenin işbirliğinden kazanacağını, cepheleşmeden ise kaybedeceğini vurgulayarak rekabetin sağlıklı sınırlar içinde tutulması gerektiğini savundu. Çin lideri, tarihsel "Tukidides Tuzağı" kavramına yeniden atıfta bulunarak iki büyük gücün bu tuzaktan kurtulabileceğini öne sürdü.

Yapay zeka diyaloğu başlıyor

Zirvenin öne çıkan başlıklarından biri yapay zeka oldu. New York'ta önceden bir araya gelen iki ülkenin ekonomi heyetleri, yapay zekanın oluşturabileceği risklere karşı bilgi paylaşımı ve erken uyarı mekanizmasını kapsayan bir "yapay zeka diyaloğu" başlatma konusunda mutabık kaldı. Şi, bu alanda insan kontrolünün korunması ve teknolojinin insan ilerlemesine hizmet etmesi gerektiğinin altını çizdi.

Tayvan ve bölgesel krizler masada

Şi, Tayvan konusunda Pekin'in tutumunu yineleyerek Washington'dan adanın bağımsızlığı meselesinde "doğru duruşa sahip olmasını" talep etti. Trump yönetiminin Tayvan'a silah satışından duyulan rahatsızlık da dolaylı biçimde dile getirildi. Liderler ayrıca Orta Doğu, Ukrayna ve Kore Yarımadası'ndaki gelişmeleri de ele aldı; Şi, ABD ile İran'ın nükleer sorun dahil kapsamlı bir anlaşmaya bir an önce ulaşmasını diledi.