Şi'den Trump'a 'cepheleşme yerine işbirliği' mesajı

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 11 yıllık aranın ardından gerçekleştirdiği ABD ziyaretinde Beyaz Saray'da Başkan Donald Trump ile bir araya geldi. Görüşmenin açılış beyanlarında Şi, iki ülkenin karşılıklı saygıya dayalı kişisel bir yakınlık kurduğunu belirterek ulusal koşullar farklı olsa da samimi ve sürekli bir diyalog yoluyla birbirini daha iyi anlayabileceklerini ifade etti.

"İşbirliğinden kazanır, cepheleşmeden kaybederiz"

Şi, zirvedeki açıklamalarında iki ülke ilişkisini çarpıcı bir çerçeveye oturttu: "Çin ve ABD, işbirliğinden kazanacak, cepheleşmeden kaybedecektir. Rekabetten kaçınmamıza gerek yok ancak bu sağlıklı olmalı, sınırlar içinde tutulmalı." Şi, ordular arasındaki düzenli diyaloğun sürdürülmesi ve kriz iletişim mekanizmalarının güçlendirilmesi çağrısında bulunarak "Böylece Tukidides tuzağının üstesinden gelebiliriz" dedi. Çin liderinin, hâkim güç ile yükselen güç arasındaki kaçınılmaz çatışmayı simgeleyen bu kavrama Trump'ın Mayıs ayındaki Çin ziyaretinde de atıfta bulunduğu hatırlatıldı.

Yapay zeka ve ticaret gündemin merkezinde

Şi, iki ülkenin yapay zeka alanında öncü konumda olduğunu vurgulayarak bu teknolojiyi "iyilik amacıyla" geliştirme ve yönetme sorumluluğunu taşıdıklarını söyledi. "Yapay zekanın gelişimi her zaman insan kontrolü altında olmalı ve insanların refahına hizmet etmeli" diyen Şi, Çin'in Amerikan şirketlerine kapılarını açık tuttuğunu ve Çinli şirketlerin de ABD'de adil muamele görmesini umduğunu belirtti. Görüşmede tarifeler, teknoloji kısıtlamaları ve nadir toprak elementleri ihracatı gibi ticari anlaşmazlıkların yanı sıra Orta Doğu'daki çatışmalar ve yapay zeka güvenliği ele alındı.

Beklentiler ve geçmiş uzlaşmalar

İki liderin, daha önce varılan geçici uzlaşmaları sürdürerek ilişkilerde istikrarı korumaya odaklanması bekleniyor. Trump'ın Mayıs ayındaki Çin ziyaretinde iki ülke; ticaret ve yatırım kurullarının oluşturulması, bazı ürünlerde tarife indirimi görüşmeleri ve Çin'in ABD'den yolcu uçağı alımı konularında anlaşmaya varmıştı. Zirvenin önemli başlıklarından birini de Hürmüz ve Babülmendeb boğazlarındaki enerji taşımacılığını tehdit eden Orta Doğu çatışmaları oluşturuyor. Yapay zeka güvenliği konusunda ise ABD risklerin kontrolüne odaklanırken Çin daha kapsamlı bir küresel yönetim çerçevesi oluşturulmasını savunuyor.

Şi Cinping'in ABD'ye bir önceki ziyareti 2015 yılına dayanıyordu.