Sırbistan'da Vucic, Öğrenci Listesi'ne yenildiğini kabul etti

Sırbistan'da 2017 ve 2022'de iki kez üst üste cumhurbaşkanı seçildikten sonra bu seçim için cumhurbaşkanlığından istifa edip başbakan adayı olan Aleksandar Vucic, 25 Ekim'de gerçekleştirilen erken genel seçimde Öğrenci Listesi karşısında yenildiğini kabul etti. 2014'te başbakanlık görevine gelen ve 12 yıldır iktidarda olan Vucic, seçim sonucunun dış destekli bir sürecin ürünü olduğunu ileri sürerek muhalefet olarak mücadeleye devam edeceklerini açıkladı.

Öğrenci hareketi sandıktan birinci çıktı

Sırbistan'ın Özgür Seçimler ve Demokrasi Merkezi'nin (CeSID) açıkladığı resmi olmayan sonuçlara göre oyların yüzde 56'sı sayıldığında Öğrenci Listesi yüzde 52 oranında oy alırken, Vucic liderliğindeki Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki liste yüzde 39'da kaldı. Öğrenci Listesi adına zafer konuşması yapan akademisyen Radomir Saicic, oy kullanan herkese teşekkür ederek geleceği inşa etmeye başlayacaklarını duyurdu.

Geleneksel parti yapısından farklı bir örgütlenme modeline sahip olan öğrenci hareketinin, 250 sandalyeli Sırbistan Ulusal Meclisi'nde hükümet kurma sürecini nasıl yöneteceği merak konusu oldu.

Protestoların fitilini Novi Sad faciası yaktı

Öğrenci hareketinin yükselişinin arka planında, 1 Kasım 2024'te Novi Sad tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybettiği facia yatıyor. Kazanın ardından başlayan ve yaklaşık iki yıldır süren öğrenci protestoları, Vucic ve hükümeti üzerindeki baskıyı giderek artırdı. Hareket, "Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor" sloganıyla erken genel seçime katıldı.

Seçimde yüksek katılım, sandık başında şiddet

Kayıtlı 6,4 milyondan fazla seçmenin oy kullandığı seçimde Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK), saat 19.00 itibarıyla katılım oranının yüzde 67,6 olduğunu açıkladı. Ülke medyası, bu oranın rekor seviyeye ulaşabileceğini; 2023 seçimlerinde katılımın yüzde 58'de kaldığını hatırlattı. Seçim günü bazı sandık merkezlerinde maskeli grupların oy kullanan vatandaşlara sopalarla saldırdığı bildirildi. Sırbistan İçişleri Bakanlığı ise Lazarevac'ta yaşanan şiddet olayında 2 polisin yaralandığını, birkaç kişinin polise taş ve tehlikeli maddeler fırlattığını duyurdu. Oy pusulalarının fotoğraflandığı ve çoklu oy kullanımını önlemeye yönelik sistemlerin doğru işletilmediğine dair iddialar da gündeme geldi. Başkent Belgrad'da ise sandıkların kapanma saatine yakın sokaklarda çok sayıda zırhlı polis aracı dikkat çekti.