Suriye, Esed döneminin kimyasal silah programını açıklıyor

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, devrik Beşar Esed rejimine ait kimyasal silah programının tüm boyutlarıyla gün yüzüne çıkarılması için yoğun çaba gösterdiklerini açıkladı. Şeybani, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW) Genel Direktörü Sabine Dallafior ile başkent Şam'daki Tişrin Sarayı'nda bir araya gelerek ortak basın toplantısı düzenledi.

Yol haritası ve imha süreci

Görüşmede kimyasal silah dosyasının nihai olarak kapatılmasına yönelik bir yol haritasının ele alındığını belirten Şeybani, tesislerin belirlenmesi, açık bir takvimin oluşturulması ve şeffaf kriterlerin benimsenmesi konularında çalışmalar yürüttüklerini aktardı. Ortak plan taslağının, önümüzdeki ay gerçekleştirilecek Taraf Devletler Konferansı'na kadar OPCW Teknik Sekretaryası ile birlikte ilerletilmesinin hedeflendiğini de sözlerine ekledi.

Bakan, ağustos ayında örgütün gözetiminde beyan edilmiş 42 kimyasal hava bombasının imha edildiğini ve bunun 2014'ten bu yana Suriye topraklarında doğrulanmış ilk imha işlemi olduğunu vurguladı. Haziran ayında ise önceki rejimden devralınan beyanların düzeltildiğini, bu süreçte gizlenmiş bir üretim tesisi, iki depolama tesisi ve çeşitli mühimmatların resmi kayıtlara eklendiğini açıkladı.

Hukuki süreç ve saha zorlukları

Şeybani, kimyasal silah suçlarına karıştığından şüphelenilen 18 kişinin tutuklu bulunduğunu belirterek dosyanın kapatılmasını mağdurların haklarının teslim edilmesiyle doğrudan ilişkilendirdi. Mayınlar, hasar görmüş tesisler ve devrik rejimin imha ettiği ya da gizlediği kayıtlar nedeniyle saha çalışmalarının güçlükle sürdüğünü de kaydetti. Suriye'nin 9 Temmuz'da OPCW bünyesindeki tüm hak ve ayrıcalıklarını yeniden kazandığını hatırlatan Bakan, bunu üye ülkelerin benzeri görülmemiş uzlaşısıyla desteklenen tarihi bir dönüm noktası olarak nitelendirdi.

İsrail'e yönelik suçlamalar

Açıklamasında bölgesel gelişmelere de değinen Şeybani, İsrail'in Suriye'de istikrarı bozmaya çalıştığını öne sürdü. İsrail'i Süveyda'da hukuk dışı silahlı gruplara silah ve para sağlamakla itham eden Şeybani, ABD'nin yaklaşık bir buçuk yıldır arabuluculuğunu yürüttüğü müzakere sürecine ciddi biçimde yaklaşılması çağrısında bulundu. Uluslararası toplumu bölgeyi kaosa sürükleyebilecek girişimlere son vermeye davet eden Şeybani, 1974 tarihli anlaşmaya dönülmesi ve BM Gözlem Kuvveti UNDOF'un bu anlaşmayı uygulamasına imkân tanınması gerektiğini vurguladı.