Trump ve Şi Beyaz Saray'da: Ticaret anlaşması ve yapay zeka diyaloğu

ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'i Beyaz Saray'da resmi bir akşam yemeğiyle ağırladı. İki lider, heyetler arası görüşmelerin ardından yeni bir ticaret düzenlemesinde anlaştıklarını açıkladı; yapay zeka alanında ortak bir diyalog mekanizması kurulması da zirvede alınan kararlar arasında yer aldı.

Ticaret anlaşması ve geçici uzlaşmanın uzatılması

Çin Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre Şi, iki ülkenin ekonomi ve ticaret heyetleri arasındaki istişarelerde yeni bir ortak düzenlemede anlaşıldığını bildirdi. Şi, bunun "iki ülke halkları, endüstrileri ve küresel ekonomi için iyi haber" olduğunu vurguladı. İki ülke ekonomi heyetleri, Ekim 2025'teki Busan görüşmesinde varılan ve 10 Kasım'da süresi dolacak olan geçici uzlaşmayı Ocak 2027'ye uzatma konusunda da mutabık kaldı. Şi, Çin-ABD ekonomik ilişkilerinin istikrarının "iş birliği konularının listesinin genişletilmesi ve sorun oluşturan konuların listesinin kısaltılmasına" bağlı olduğunu belirtti.

Yapay zeka diyaloğu ve güvenlik

Zirvede öne çıkan bir diğer başlık yapay zeka oldu. Şi, her iki ülkenin bu alanda hem rekabet hem de iş birliği yapabileceğini ifade ederek "riskleri ve faydaları paylaşabilir, kötüye kullanımı birlikte önleyebiliriz" dedi. İki ülkenin yapay zekanın oluşturabileceği risklere karşı bilgi paylaşımı ve erken uyarı mekanizmasını kapsayan bir "yapay zeka diyaloğu" başlatması bekleniyor. Ancak ABD'nin risk kontrolüne odaklanan yaklaşımı ile Çin'in daha kapsamlı bir küresel yapay zeka yönetimi talep eden tutumu arasındaki fark, müzakerelerin seyrini belirleyecek temel etken olarak öne çıkıyor.

İki lider ilişkileri 'tarihi' olarak nitelendirdi

Akşam yemeğinde söz alan Trump, "İlişkilerimiz hiç bu kadar iyi olmamıştı" dedi ve Şi'ye Amerikalı bir sanatçı tarafından yapılan, kendisi ile eşi Melania'nın kişisel katkısıyla tasarlanan bir eser hediye etti. Şi ise iki liderin altı aydan kısa süre içinde karşılıklı gerçekleştirdiği resmi ziyaretleri ikili ilişkiler açısından "tarihi" olarak nitelendirdi. Çin lideri, "Bugün Çin-ABD ilişkileri açısından bir başka tarihi dönüm noktasına geldik" diyerek görüşmenin ilişkilere "yeni bir stratejik yol haritası" sunduğunu vurguladı.

Tayvan ve bölgesel krizler de gündemde

Şi, Tayvan meselesinde Çin'in tutumunu yineleyerek Washington'dan "Tayvan'ın bağımsızlığı" konusunda doğru duruşu korumasını istedi. İki lider ayrıca Orta Doğu, Ukrayna ve Kore Yarımadası'ndaki gelişmeleri de ele aldı. Şi, ABD ile İran'ın nükleer sorun dahil kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmalarını dilediğini belirterek Çin'in "gerilimi düşürmek üzere daima yapıcı rol oynadığını" kaydetti.