Trump'tan Avrupa'ya dizel krizi çağrısı: Rezervleri serbest bırakın

ABD Başkanı Donald Trump, küresel dizel kıtlığı derinleşirken ülkenin dizel ihracatına yasak getirmeyi ciddi biçimde değerlendirdiğini açıkladı ve Avrupa ülkelerini yakıt rezervlerini acilen serbest bırakmaya davet etti. Açıklamanın ardından İngiltere ve Avrupalı ortaklar olası yasağa karşı koordineli bir yanıt hazırlamak için kriz masası oluşturdu.

İran savaşı ve Rusya yasağı fiyatları uçurdu

Küresel dizel fiyatlarındaki tırmanış, şubat ayında İran'da başlayan savaşın ardından hız kazandı. Dünyanın petrol ve gaz ticaretinin yaklaşık beşte birini taşıyan Hürmüz Boğazı'nın kapanması, petrol türevlerinin fiyatlarını yukarı çekti. Önemli bir dizel tedarikçisi konumundaki Rusya'nın ihracat yasağı da piyasalardaki baskıyı artırdı. İngiltere'de dizel fiyatları bu süreçte rekor tazeledi; sürücü kuruluşu RAC verilerine göre litre başına fiyat 200 peninin hemen altında seyrediyor.

Washington'da alarm zilleri çaldı

Günde 1,2 ila 1,5 milyon varil dizel ihraç eden ABD, küresel tedarik zincirinin kritik bir halkasını oluşturuyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Avrupalı ortakların mevcut taahhütlerindeki teslimatları hızlandırması ve ek kaynakları derhal hazır hale getirmesi gerektiğini vurguladı. Bessent, bu yükün yalnızca ABD'li çiftçi, kamyoncu ve işletmelerin sırtına yıkılmaması gerektiğini savundu. Trump ise fazladan dizel varillerinin yurt içinde tutulmasının pompa fiyatlarını düşüreceğini ve kasım ayındaki ara seçimler öncesinde sürücülere ve işletmelere doğrudan rahatlama sağlayacağını öne sürdü.

Avrupa koordineli yanıt arayışında

İngiltere Enerji Bakanı Martin McCluskey, olası yasağı görüşmek üzere Avrupalı mevkidaşlarıyla bir araya geldi. Görüşmelere yakın bir kaynak, diğer ülkelerle koordineli yanıt hazırlamanın ihtiyatlı bir yaklaşım olduğunu belirtti. Avrupa Komisyonu sözcüsü de ABD yönetimiyle üst düzey temaslar dahil olmak üzere yoğun görüşmelerin sürdüğünü bildirdi. İngiltere hükümeti ise fiyatların artmasının beklendiğini, ancak olası bir dizel kıtlığı konusunda endişe verici bir tablo bulunmadığını açıkladı.

Uzmanlar: Yasak uluslararası fiyatları fırlatır

Argus Media baş ekonomisti David Fyfe, Amerikan arzının kesilmesinin uluslararası fiyatları sert biçimde yukarı çekeceği uyarısında bulundu. Uzmanlar, dizel talebinin kısılmasının benzine kıyasla çok daha güç olduğuna dikkat çekti; zira yakıt nakliye sektörü ve tarımda yoğun biçimde kullanılıyor. İngiltere özelinde tablo daha da kritik: Ülkedeki dört rafineri benzin talebini karşılayacak kapasitede olsa da dizel ihtiyacını karşılamaktan uzak kalıyor. Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre haziran sonu itibarıyla İngiltere yollarında 15,1 milyon dizel araç bulunuyor.