UAEA Konferansı İran'a Vize Krizi Gölgesinde Başladı

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) 70. Genel Konferansı, İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed İslami'ye vize verilmemesi nedeniyle patlak veren diplomatik krizin gölgesinde 14 Eylül'de Viyana'da başladı. Birleşmiş Milletler (BM) Viyana Ofisi'nde açılan konferansa üye ülkelerden çok sayıda bakan, yetkili ve diplomat katıldı. Arjantin'in BM Viyana Ofisi Nezdinde Daimi Temsilcisi Büyükelçi Gustavo Zlauvinen, Konferans Başkanı olarak görevlendirildi.

İran ve Rusya'dan Avusturya'ya Sert Tepki

Açılış konuşmaları başlamadan önce söz alan İran'ın BM Viyana Ofisi Nezdinde Daimi Temsilcisi Rıza Necefi, İslami'nin konferansa katılmak üzere ülkeye girişine izin verilmemesini sert bir dille kınadı. Necefi, yaşananların "önemsiz bir idari sorun ya da insani hata" olmadığını vurgulayarak bunun UAEA üyesi İran'ın haklarına yönelik ciddi bir ihlal olduğunu savundu. Söz konusu adımın, tüm üyelere eşit haklar tanıyan UAEA Tüzüğü'nü çiğnediğini belirten Necefi, Avusturya'dan ihlali derhal gidermesini ve bu tür olayların tekrarlanmayacağına dair güvence vermesini istedi.

Rusya'nın BM Viyana Ofisi Nezdinde Daimi Temsilcisi Büyükelçi Mikhail Ulyanov da Avusturya'yı eleştirerek ev sahibi ülkenin UAEA üyelerine eşit biçimde yaklaşma yükümlülüğünü yerine getirmediğini öne sürdü.

ABD Engeli Kabul Etti, Avusturya Savunmaya Geçti

ABD'nin BM Viyana Ofisi Nezdinde Daimi Temsilcisi Büyükelçi Preston Wells Griffith ise Washington'ın bu süreçteki rolünü açıkça kabul etti. Griffith, ABD'nin muafiyet talebine itiraz ettiğini ve bunun BM Güvenlik Konseyi'nin talebi reddetmesiyle sonuçlandığını belirtti. İran'ın "barışçıl kullanımla bağdaşmayacak seviyelerde uranyum zenginleştirdiği" için BM yaptırım listesinde yer aldığını hatırlatan Griffith, söz konusu yetkilinin katılımının İran'ın konferansı propaganda amacıyla kullanmasına zemin hazırlayacağını ileri sürdü.

Avusturya'nın BM Viyana Temsilcisi Christian Ebner ise ülkesinin ev sahibi yükümlülüklerini yerine getirme konusundaki kararlılığını dile getirdi. Ebner, İran heyetinin vizelerinin BM'nin yürürlükteki seyahat yasağı kapsamında reddedildiğini, Avusturya'nın konferans özelinde muafiyet talep ettiğini ancak bu isteğin "uzlaşma sağlanamadığı" gerekçesiyle kabul görmediğini açıkladı.

Konferans 18 Eylül'e Kadar Sürecek

UAEA'nın 182 üyesini bir araya getiren Genel Konferans, ajansın en üst politika belirleme organı olarak her yıl düzenleniyor. Bu yılki toplantıda ajansın faaliyetleri ve bütçesinin yanı sıra nükleer güvenlik, güvence denetimleri, teknik işbirliği ve nükleer teknolojinin barışçıl kullanımı ele alınacak. Üye ülkeler hafta boyunca gündem maddelerine ilişkin karar tasarılarını değerlendirecek ve UAEA Yönetim Kurulu'nun yeni üyelerini seçecek. Konferans 18 Eylül'de sona erecek.