Hürmüz kesintisi gübre fiyatlarını yüzde 151'e kadar artırdı

Uluslararası Ticaret Merkezi (UTM) İcra Direktörü Pamela Coke-Hamilton, Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret kesintisinin gübre hammadde fiyatlarını sert biçimde yukarı çektiğini ve bu durumun başta en az gelişmiş ülkeler olmak üzere gelişmekte olan ekonomilerde gıda üretimini tehdit ettiğini uyardı. Coke-Hamilton, Dünya Ticaret Örgütü'nün bu yılki Kamu Forumu kapsamında Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada, kesintinin etkilerinin enerji piyasasının çok ötesine geçtiğini vurguladı.

Gübre hammaddelerinde sert fiyat artışları

Coke-Hamilton, bu yılın ikinci çeyreğinde Hürmüz Boğazı'ndan etkilenen ekonomilerden yapılan üre, amonyak ve kükürt ithalatının yıllık bazda yüzde 80'in üzerinde gerilediğini belirtti. Bu düşüşün gübre üretimi için kritik girdileri doğrudan etkilediğini ifade eden Coke-Hamilton, sınırlı arz ve lojistik şokunun fiyatlara yansımasını şu rakamlarla ortaya koydu: Ürede ithalat fiyatı yüzde 70, amonyakta yüzde 82 ve kükürtte yüzde 151 artış kaydedildi.

En savunmasız ülkeler risk altında

UTM İcra Direktörü, son yıllarda en az gelişmiş ülkelerin amonyak ithalatının yüzde 61'ini ve kükürt ithalatının yüzde 68'ini Hürmüz Boğazı'na maruz kalan ekonomilerden gerçekleştirdiğine dikkat çekti. Bangladeş ve Pakistan gibi Güney Asya ülkelerinin yanı sıra Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Kenya, Mozambik ve Güney Afrika Cumhuriyeti'nin bu bağımlılık nedeniyle ciddi risklerle karşı karşıya olduğunu vurgulayan Coke-Hamilton, "Bu maliyetler devam ederse özellikle daha küçük ve ithalata bağımlı ekonomilerde çiftçiler ihtiyaç duydukları girdilere erişmekte zorlanabilir." dedi.

Alternatif kaynaklar kısmen devreye girdi

Coke-Hamilton, tedarik zincirindeki aksaklıklar karşısında bazı Afrikalı üretici ülkelerin açığın bir bölümünü kapatmak için devreye girdiğini aktardı. Mısır'ın Hindistan'a üre ihracatını neredeyse iki katına çıkardığını, Nijerya'nın ise ihracatını yüzde 81 artırdığını belirten Coke-Hamilton, Hürmüz Boğazı'na maruz kalan ekonomilerden yapılan üre ithalatındaki yüzde 85'lik düşüşe karşın alternatif kaynaklardan gelen arzın yüzde 26 artması sayesinde toplam üre ithalat hacminin yalnızca yüzde 6 azaldığını açıkladı.

Çeşitlendirmenin kalıcılığı belirsiz

Güzergah değişikliklerinin maliyetlerle birlikte geldiğini ve kalıcı olmayabileceğini de vurgulayan Coke-Hamilton, "Mevcut aksaklık öncesinde Hürmüz Boğazı'nın temel malların nakliyesine ne kadar kolaylık sağladığı göz önüne alındığında, Hürmüz rotasına geri dönmek kolay olacaktır. Asıl soru, Mısır ve Nijerya gibi ülkelerin üretimlerini sürdürüp sürdüremeyeceği." diye konuştu. Katlanarak artan maliyetlerin savunmasız ülkelerin borç ve ekonomik büyüme göstergelerini doğrudan etkilediğini de kaydeden Coke-Hamilton, çıkmazın ne kadar süreceğine bağlı olarak çeşitlendirme sürecinin şekilleneceğini ifade etti.