
Özbekistan'dan Karakalpakistan'a 5 milyar dolarlık yatırım planı
Aral Gölü'nün kurumasıyla çevresel kriz yaşayan Karakalpakistan'ın kalkınması için hazırlanan kararname kapsamında, bölgeye yönelik yatırımların 2027'ye kadar 5 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor.
Bu haberi dinle — Özbekistan'dan Karakalpakistan'a 5 milyar dolarlık yatırım planı
Özbekistan, Aral Gölü'nün kuruması nedeniyle ciddi çevre sorunlarıyla mücadele eden Karakalpakistan Cumhuriyeti'nin ekonomik ve sosyal kalkınmasını hızlandırmak için kapsamlı bir yatırım programı başlattı. Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev tarafından 5 Kasım'da imzalanan ve 7 Kasım'da yürürlüğe giren kararnameyle, bölgeye çekilecek yatırımların 2027 yılında iki katına çıkarılarak 5 milyar dolara ulaştırılması planlanıyor.
Kararname kapsamında 2027 yılı için bölge ekonomisinde yüzde 8, hizmetler sektöründe yüzde 17, inşaatta yüzde 13, sanayide yüzde 7 ve tarımda yüzde 5 büyüme öngörülüyor. Bölgeden yapılacak ihracatın 550 milyon dolara çıkarılması hedeflenirken, düşük gelirli 125 bin aileden 513 bin kişinin daha yüksek gelirli işlerde istihdam edilmesi amaçlanıyor.
Girişimcilere kredi desteği ve 'Nukus City' projesi
Bölgedeki sanayi ve hizmet sektörlerini desteklemek amacıyla 2027-2030 dönemi için Özbekistan Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Fonu'ndan ticari bankalara 100 milyon dolar karşılığı yerel para cinsinden finansman aktarılacak. Bu kaynakla girişimcilere iki yılı anapara ödemesiz, 7 yıl vadeli ve yıllık yüzde 14 faizli kredi sağlanacak. Özel okul öncesi eğitim kurumu açacak yatırımcılara ise 5 yıl ödemesiz, 15 yıl vadeli ve yüzde 7 faizli kredi imkanı sunulacak.
Karakalpakistan'ın başkenti Nukus'ta 270 hektarlık alana 50 bin nüfuslu "Nukus City" adında yeni bir yerleşim yeri kurulacak. Akıllı şehir teknolojilerinin kullanılacağı projede enerji tasarruflu konutlar, oteller, iş merkezleri ve sosyal tesisler yer alacak. Ayrıca başkentte 20 katlı modern bir iş merkezi inşa edilecek.
Aral Gölü havzasında ağaçlandırma çalışmaları
Dijital ekonominin geliştirilmesi hedefleri doğrultusunda, Nukus ve çevresindeki üç ilçede bulut teknolojileri ile yapay zeka yatırımlarının 2030'a kadar 600 milyon dolara çıkarılması planlanıyor. Bu süreçte 20 bin gencin bilişim ve lojistik alanlarında eğitilmesi hedefleniyor.
Aral Gölü'nün kurumasıyla ortaya çıkan çölleşme ve su kıtlığı sorunlarına karşı 1 Nisan 2027'den itibaren 50 bin hektarlık alanda ağaçlandırma başlatılacak. Uluslararası karbon kredisi piyasasına entegre edilecek projeye çeşitli ülkelerden ortakların dahil edilmesi planlanıyor. 2030 sonuna kadar 100 bin hektar meranın insansız hava araçlarıyla tohumlanarak iyileştirilmesi, tarımsal üretim için de çöl bölgelerinde 20 bin hektarda yem bitkisi yetiştirilmesi öngörülüyor. Tarım projeleri için 2027'de 8 milyon dolar kaynak ayrılacak.
Çevre uzmanı Ruslan Kadirov, kuruyan göl tabanından yayılan zararlı tozların halk sağlığını ve tarımı tehdit ettiğini belirterek, Karakalpakistan'ın kalkınmasının çevre sorunlarının çözümünden bağımsız düşünülemeyeceğini ifade etti. Kadirov, yatırımların yeni iş imkanları yaratması ve yaşam koşullarını iyileştirmesi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.