Avrupa Yayın Birliği (EBU) Genel Kurulu’nda alınan kararla, İsrail’in 2026 yılında Avusturya’nın başkenti Viyana’da düzenlenecek 70’inci Eurovision Şarkı Yarışması’na katılmasına izin verildi. Kararın açıklanmasının ardından birçok ülke kamu yayıncısı yarışmadan çekilme kararı alırken, Eurovision tarihinde eşi benzeri görülmemiş tepkiler gündeme geldi.
RUSYA MEN EDİLDİ, İSRAİL EDİLMEDİ TEPKİSİ
Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başlamasının ardından Doğu Avrupa ülkelerinin boykot tehdidi üzerine EBU, kısa sürede Rusya’yı yarışmadan men etmişti. Ancak Gazze’de 2 yılı aşkın süredir devam eden saldırılara rağmen İsrail için benzer bir karar alınmaması, “çifte standart” eleştirilerini güçlendirdi.
“İSRAİL EUROVISION’U SİYASİ ARAÇ OLARAK KULLANDI”
İsrail’in ihracı, yalnızca Gazze’de işlediği iddia edilen soykırım nedeniyle değil, aynı zamanda hükümetin yarışmaya doğrudan müdahale ettiği ve Eurovision’u siyasi bir araç olarak kullandığı gerekçesiyle de talep edildi.
EBU tarafından yapılan bir araştırmada, İsrail hükümetine bağlı resmi bir kuruluşun, Eurovision finalinde ülkenin temsilcisine verilen oyları artırmak amacıyla dijital reklam kampanyası yürüttüğü tespit edildi. Uzmanlar, halk oylamasında bir kişinin tek telefon ve kredi kartıyla bir ülke adına 20 defaya kadar oy kullanabilmesinin sistemi “manipülasyona açık” hale getirdiğini savundu.
Hollanda kamu yayıncılarından AVROTROS, eylülde yaptığı açıklamada, “İsrail hükümetinin son şarkı yarışmasına müdahale ettiği ve etkinliği siyasi bir araç olarak kullandığı kanıtlandı” ifadelerine yer verdi.
İHRAC OYLANMADI, BOYKOTLAR PEŞ PEŞE GELDİ
İsrail’in yarışmaya müdahale ettiği yönündeki iddiaların ardından EBU, oylama sisteminde bazı değişiklikler yaptı. Ancak 4 Aralık’ta gerçekleştirilen Genel Kurul toplantısında İsrail’in ihracına ilişkin oylama gündeme alınmadı.
Bu gelişme üzerine İspanya, Hollanda, Slovenya, İrlanda ve İzlanda kamu yayıncıları Eurovision’dan çekilme kararı aldı.
İSPANYA: “EUROVISION JEOPOLİTİK BİR FESTİVALE DÖNÜŞTÜ”
Doğrudan finale kalan ülkelerden biri olan İspanya’nın devlet yayıncısı RTVE’nin Başkanı Jose Pablo Lopez, karara sert tepki göstererek,
“EBU Genel Kurulu’nda yaşananlar, Eurovision’un artık bir şarkı yarışması değil, jeopolitik ve parçalanmış çıkarların egemen olduğu bir festival olduğunu doğruluyor” dedi.
İRLANDA VE SLOVENYA’DAN NET TAVIR
İrlanda kamu yayıncısı RTE, EBU’nun kararının ardından yarışmaya katılmama kararını resmen açıkladı. RTE açıklamasında,
“Gazze’deki korkunç can kaybı ve sivillerin hayatını tehdit eden insani kriz nedeniyle katılım vicdanen kabul edilemez” denildi.
Slovenya kamu yayıncısı RTV ise, “İsrail katılımcı ülkeler arasında yer aldığı sürece Slovenya Eurovision’a katılmayacak” açıklamasını yaptı.
RTV Yönetim Kurulu Başkanı Natalija Gorscak,
“Gazze’nin yüzde 92’sini yok eden, 20 binden fazla çocuğu ve 250’den fazla gazeteciyi öldüren bir ülkeyle aynı sahneyi paylaşamayız” ifadelerini kullandı.
HOLLANDA: “GAZZE’DEKİ ACILAR DEĞERLERİMİZLE BAĞDAŞMIYOR”
AVROTROS, kapsamlı bir değerlendirme sonucunda yarışmadan çekildiklerini belirterek,
“Gazze’deki ciddi insani acılar, basın özgürlüğüne yönelik kısıtlamalar ve siyasi müdahaleler savunduğumuz değerlerle bağdaşmıyor” açıklamasını yaptı.
İZLANDA: “BU YARIŞMADA ARTIK BARIŞ VE NEŞE YOK”
İzlanda kamu yayın kuruluşu RUV Genel Müdürü Stefan Eiriksson,
“Mevcut durumda Eurovision’la ilgili barış ve neşe yok. Bu nedenle geri adım atıyoruz” dedi.
EUROVISION TARİHİNDE BİR İLK: ÖDÜLLER GERİ VERİLİYOR
2024 Eurovision birincisi İsviçreli sanatçı Nemo, İsrail’in yarışmaya katılmasına izin verilmesini protesto ederek ödülünü iade edeceğini açıkladı. Bu adım, Eurovision tarihinde bir ilk oldu.
Nemo,
“BM’nin bağımsız soruşturma komisyonunun soykırım olarak tanımladığı bir süreçte İsrail’in yarışmada kalması, Eurovision’un savunduğunu iddia ettiği değerlerle çelişiyor” dedi.
1994 Eurovision birincisi İrlandalı Charlie McGettigan da benzer şekilde ödülünü geri gönderme kararı aldı.
615 BİNDEN FAZLA İMZA TOPLANDI
Avaaz platformunda başlatılan imza kampanyasında, İsrail’in Eurovision’a katılımının yasaklanması talebiyle 615 binden fazla imza toplandı. Kampanya metninde,
“İsrail uluslararası insani hukuka uyana kadar yarışmadan men edilmelidir” çağrısı yapıldı.
KATILIM SAYISI TARİHİN EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE
2026 Eurovision Şarkı Yarışması’na yalnızca 35 ülkenin katılması bekleniyor. Bu rakam, son 20 yılın en düşük katılımı olarak kayıtlara geçecek.
