DSÖ: Rusya'daki veba şüphesinde bilgi eksikliği risk değerlendirmesini engelliyor

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Rusya'nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk'ta bir laboratuvar çalışanının şüpheli veba nedeniyle hayatını kaybetmesinin ardından aynı hastalığa yakalandığı öne sürülen ikinci kişiye ilişkin yeterli bilgiye ulaşılamadığını belirterek kapsamlı bir risk değerlendirmesi yapılamadığını açıkladı.

Olayın arka planı

Ghebreyesus, DSÖ'nün haftalık basın toplantısında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. İlk medya haberlerinde, Sibirya ve Uzak Doğu İrkutsk Veba ile Mücadele Enstitüsü'nde görevli bir çalışanın şiddetli zatürre nedeniyle hastaneye kaldırıldıktan sonra hayatını kaybettiği bildirilmişti. Ghebreyesus, mevcut ilk bilgilerin kazara yaşanan bir laboratuvar maruziyeti sonucunda "akciğer vebası" geliştiğine işaret ettiğini söyledi.

Rusya'nın yanıtı ve karantina önlemleri

DSÖ'nün 3 Ekim'de Uluslararası Sağlık Tüzüğü çerçevesinde Rusya'dan ek bilgi talep ettiğini aktaran Ghebreyesus, Rusya'nın verdiği yanıtta İrkutsk bölgesinde yakın zamanda herhangi bir veba vakası bildirilmediğini ve yaklaşık 200 temaslı kişinin karantinaya alındığını belirttiğini kaydetti. İrkutsk Bölge Valisi İgor Kobzev de 2 Ekim'de bölgede "özellikle tehlikeli bir enfeksiyon şüphesi" bulunduğuna dair bilgiler üzerine olağanüstü sıhhi ve salgınla mücadele komisyonu toplantısı düzenlendiğini duyurmuştu.

DSÖ'nün talepleri ve uyarısı

Ghebreyesus, DSÖ'nün hayatını kaybeden kişi ile temaslılar üzerinde gerçekleştirilen laboratuvar testlerine dair ayrıntılar, halk sağlığı önlemlerine yol açan nedenler ve temaslıların sağlık durumuna ilişkin bilgiler talep ettiğini vurguladı. Örgütün ayrıca nedeni belirlenemeyen zatürre şikayetiyle başvurduğu ileri sürülen ikinci çalışana dair medya haberlerinin doğrulanmasını da istediğini belirten Ghebreyesus, şu değerlendirmede bulundu: "Olayla ilgili henüz tam bir tabloya sahip olmadığımızdan kapsamlı bir risk değerlendirmesi yapamıyoruz. Çelişkili haberlerin açıklığa kavuşturulması ve potansiyel halk sağlığı risklerinin doğru biçimde değerlendirilebilmesi için zamanında, eksiksiz ve şeffaf bilgi paylaşımı büyük önem taşıyor."

DSÖ, Rusya'ya veba ile laboratuvar biyogüvenliği ve biyolojik emniyet konularında teknik destek teklifinde de bulundu. Rusya'nın devlet sağlık denetim kurumu Rospotrebnadzor ise daha önce yaptığı açıklamada, enstitü çalışanına "nedeni belirlenemeyen zatürre" teşhisi konulmasının ardından özel önlemlerin devreye alındığını bildirmişti.