Fransa, ABD ile gerginliğe yol açan insan hakları paylaşımından geri adım attı

Fransa'nın Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi nezdinde Daimi Temsilciliği, ABD ile diplomatik gerginliğe neden olan sosyal medya paylaşımından geri adım attı. Temsilcilik, 11 Eylül'de internet sitesinde yayımladığı açıklamada, 25 Temmuz 2026'da X platformunda ABD'nin insan haklarına yönelik taahhüdünü sorgulayan mesajdan 'üzüntü duyduğunu' bildirdi.

Gerginliğin arka planı

Söz konusu gerginlik, BM Genel Kurulu'nda BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk'ün görev süresinin yenilenmesine ilişkin oylamada ABD'nin 'ret' oyu kullanmasının ardından başladı. Fransız temsilciliği, 25 Temmuz'daki paylaşımında ABD'yi Kuzey Kore, Nikaragua, Mali ve Rusya ile birlikte 'izole edilmiş' bir konumda tanımlamış; 'ABD bir zamanlar insan hakları konusunda yol göstericiydi, artık değil' ifadelerini kullanmıştı. Bu paylaşımın ardından ABD makamları, Fransa'nın yeni Washington Büyükelçisi Aurelien Lechevallier'nin göreve başlamasına ilişkin onay sürecini durdurdu.

Fransız açıklamasının içeriği

11 Eylül'de yayımlanan geri adım açıklamasında, insan haklarını savunmanın hem ABD hem de Fransa'nın tarihinde merkezi bir yer tuttuğu vurgulandı. Açıklamada ABD'nin BM Şartı'nın ve İnsan Hakları Evrensel Bildirisi'nin mimarlarından biri olduğu hatırlatılarak ABD'nin bağımsızlığının 250. yıl dönümünde iki ülke arasındaki bağların hâlâ güçlü olduğu belirtildi. 'Bu farklılık yalnızca bir oylamayla ilgili, insan haklarının savunulmasıyla ilgili değil' denilen açıklamada, söz konusu görüş ayrılığının iki ülke arasındaki diyaloğu ve iş birliğini sekteye uğratmadığı ifade edildi.

Büyükelçi atamasının önü açılıyor

Fransız basınından Le Monde gazetesi, açıklamanın ABD'nin yeni Fransız büyükelçisine yönelik engeli kaldırması amacıyla kaleme alındığını öne sürdü. Fransız makamlarının bu haftaki açıklamasının ABD tarafından memnuniyetle karşılandığı da basına yansıyan bilgiler arasında yer aldı. BM Genel Kurulu oylamalarında zaman zaman farklı tutumlar sergileyen Fransa ve ABD'nin bu diplomatik krizin ardından ilişkilerini normalleştirme yoluna gittiği değerlendiriliyor.