Guterres: İki devletli çözüm sözde kalmamalı, zaman daralıyor

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, 23 Eylül'de BM 81. Genel Kurulu yüksek düzeyli katılım haftası kapsamında düzenlenen 'İki Devletli Çözüm ve Gazze Kapsamlı Barış Planı Konulu Yüksek Düzeyli Uluslararası Toplantı'da konuştu. Guterres, iki devletli çözüme verilen desteğin artık sözlerin ötesine geçerek somut politikalara ve eylemlere dönüşmesi gerektiğini kaydetti.

Hedef net: İki bağımsız, egemen devlet

Guterres, kalıcı barışa giden tek güvenilir yolun uluslararası hukuk, BM Güvenlik Konseyi (BMGK) kararları ve önceki anlaşmalar çerçevesinde 1967 öncesi sınırlar temelinde iki devletli çözüm olduğunu belirtti. Hedefi şu sözlerle özetleyen Guterres, "Kudüs'ün her iki devletin başkenti olduğu, güvenli ve tanınmış sınırlar içinde yan yana barış ve güvenlik içinde yaşayan iki bağımsız, egemen ve demokratik devlet; İsrail ve Filistin. Bunun başka bir alternatifi yoktur ve zaman daralmaktadır" diye konuştu.

Yerleşimler 'uluslararası hukukun açık ihlali'

Birçok ülkenin geçen yıl Filistin Devleti'ni tanıdığını anımsatan Guterres, öte yandan bağımsız ve yaşayabilir bir Filistin Devleti kurulmasının koşullarının sistematik biçimde ortadan kaldırıldığını vurguladı. BM Genel Sekreteri, işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimlerini "uluslararası hukukun açık bir ihlali" olarak nitelendirdi. BMGK'nin 2334 sayılı kararının kabulünün üzerinden yaklaşık 10 yıl geçmesine karşın Batı Şeria ve Doğu Kudüs'teki yerleşimlerin hızla genişlemeyi sürdürdüğüne dikkat çekti.

Etnik temizlik kaygısı ve E1 uyarısı

Yıkımlar, tahliyeler, yerinden edilmeler, topraklara el konulması ve kutsal mekânlardaki statükonun ihlal edilmesinin giderek daha baskıcı bir ortam yarattığını ifade eden Guterres, "Bunlar, Filistinli aileleri evlerinden ve topraklarından uzaklaştırmakta ve etnik temizlik ihtimaline ilişkin kaygıları artırmaktadır" uyarısında bulundu. E1 yerleşim planının hayata geçirilmesinin de toprak bütünlüğüne sahip bir Filistin Devleti kurulması ihtimaline ağır bir darbe vuracağını ekledi.

Gazze'deki duruma da değinen Guterres, yıkım ve çaresizlik içindeki aileler için sahada somut bir değişiklik yaşanmadan yapılan gelecek vaatlerinin inandırıcılığını yitirdiğini söyledi. Kapsamlı Barış Planı'nın eksiksiz uygulanması çağrısını yineleyen Guterres, güvenilir bir siyasi süreci ilerletmek için uluslararası toplumun harekete geçmesi gerektiğini vurguladı.