Hind Rajab Vakfı, Sde Teiman işkencesi için UCM'ye başvurdu

Hind Rajab Vakfı (HRF), İsrail'in Negev Çölü'ndeki Sde Teiman askeri gözaltı merkezinde tutulan Filistinlilere yönelik işkence, kötü muamele ve ölümlerden sorumlu tuttuğu yetkililer ile sağlık personeli hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (UCM) resmi suç duyurusunda bulundu.

Kimler şikayet edildi?

Brüksel merkezli vakfın UCM Savcılığı'na sunduğu başvuruda, İsrail Sağlık ve Savunma bakanlıkları yetkilileri, İsrail Tabipler Birliği (IMA) yöneticileri ve hastane yöneticilerinin Ekim 2023'ten bu yana Sde Teiman'daki ihlallere karıştığı öne sürüldü. Şikayet edilenler arasında eski Sağlık Bakanları Moshe Arbel ve Uriel Busso, IMA Başkanı Prof. Zion Hagay, IMA Üst Yöneticisi Leah Wapner ve IMA Etik Kurulu Başkanı Dr. Yosef Walfisch yer alıyor.

Başvuruda belgelenen eylemlerin Roma Statüsü kapsamında savaş suçu, insanlığa karşı suç ve soykırım fiilleri oluşturduğu vurgulandı. Başvurunun bir kopyası Dünya Tabipler Birliği'ne (WMA) ve ulusal tabip birliklerine de iletildi.

Sde Teiman'da neler yaşandı?

Sde Teiman'da Ekim 2023'ten bu yana çoğunluğu sivil binlerce Gazzeli Filistinli, suçlama ve yargılama yapılmaksızın "yasa dışı savaşan" statüsüyle tutulmaktadır. İsrail Sağlık Bakanlığı'nın Aralık 2023'te yayımladığı bir yönerge, tutukluların kelepçeli ve gözleri bağlı şekilde tedavi edilmesini, tıbbi kayıtların yalnızca unvanlarla imzalanmasını ve sivil hastanelere sevkin yalnızca hayati tehlike durumlarıyla sınırlandırılmasını öngörmüştü. Nisan 2024'te ise bir doktorun, bir hafta içinde iki tutuklunun kelepçe kaynaklı yaralanmalar nedeniyle bacaklarının kesildiğini yetkililere bildirdiği aktarıldı. Kasım 2025 itibarıyla tesiste en az 29 tutuklu fiziksel şiddet, tıbbi ihmal ya da her ikisi nedeniyle hayatını kaybetti.

Zamanlama ve tepkiler

Suç duyurusu, IMA'nın da kurucu üyesi olduğu WMA'nın 7-10 Ekim tarihleri arasında Hollanda'nın Rotterdam kentinde toplandığı döneme denk getirildi. HRF Kurucusu ve Başkanı Diyab Ebu Cahcah, IMA'nın Rotterdam'da "hiçbir şey olmamış gibi" yer aldığını belirterek WMA'yı hesap vermeye çağırdı. Haziran ayında The Lancet dergisinde yayımlanan bir dilekçeyle 1.300'den fazla sağlık profesyoneli ve kuruluşu, WMA'ya IMA üyeliğinin askıya alınması çağrısında bulunmuştu. HRF, Gazze'deki ihlallere doğrudan katılan çifte vatandaşlığa sahip İsrailli sağlık çalışanları hakkında da ilgili ülkelerin savcılıklarına başvurmaya hazırlandığını açıkladı.