Hürmüz petrol şokunda en ağır fatura ABD'ye çıktı
CREA analizi, İran savaşının tetiklediği küresel petrol şokunun ABD'ye 160 milyar dolar ek yakıt maliyeti yüklediğini ortaya koydu.
Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA), Hürmüz Boğazı kaynaklı küresel petrol şokunun ülke ekonomilerine etkisini analiz etti. Analize göre ABD ve İsrail'in şubat ayı sonunda İran'a yönelik saldırıları başlatmasından bu yana benzin ve dizel fiyatlarındaki yükseliş, dünya genelinde tüketicilere 468 milyar dolarlık ek maliyet getirdi.
ABD toplam küresel maliyetin üçte birini üstlendi
CREA'nın analizinde, Hürmüz Boğazı krizinden en fazla etkilenen ülkenin ABD olduğu vurgulandı. Krizin ABD'nin yakıt faturasına 160 milyar dolar eklediği belirtilen analizde, bu rakamın toplam küresel maliyetin üçte birine denk geldiği kaydedildi. ABD'yi 54 milyar dolarla Çin, 17 milyar dolarla ise Kanada izledi.
Kişi başına maliyet açısından da ABD öne çıktı. Artan akaryakıt fiyatları ABD'de kişi başına 471 dolarlık ek harcamaya yol açarken bu rakam, 60 dolar olan küresel ortalamanın yaklaşık 8 katına ulaştı. Kişi başına en yüksek ek maliyet sıralamasında ABD'nin ardından 422 dolarla Kanada ve 386 dolarla Avustralya yer aldı.
Elektrikli araç kullanıcıları şoktan korundu
Analizde, ABD'de benzinli araç kullanan tipik bir sürücünün mart ayından bu yana yakıta ortalama 440 dolar daha fazla harcama yaptığı belirtilirken elektrikli araç kullanıcılarının şarj maliyetindeki artışın yalnızca 17 dolarla sınırlı kaldığı vurgulandı.
Buna karşın ABD'de elektrikli araçların yeni otomobil satışlarındaki payının 2026'nın ilk sekiz ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla 3 puan azalarak yüzde 7,3'e gerilediği aktarıldı. Aynı dönemde bu oran Çin'de yüzde 57, Avrupa Birliği'nde yüzde 32 ve Norveç'te yüzde 98 olarak gerçekleşti.
Tüketimi azaltan ülkeler tasarruf sağladı
CREA analizi, 2023'ten bu yana yakıt tüketimini azaltan ülkelerin maliyet artışlarını sınırlandırabildiğine dikkat çekti. Bu sayede Çin yaklaşık 10,8 milyar dolar, Almanya ise 3,7 milyar dolar tasarruf etti. ABD'de sağlanan tasarruf tutarının ise 5,7 milyar dolar olduğu belirtildi. Analizde ABD'nin yüksek kişi başına yakıt tüketimi ve petrole bağımlılığını azaltma konusundaki sınırlı ilerlemenin ülkeyi diğer piyasa ekonomilerinden olumsuz yönde ayırt ettiği ifade edildi.