Küresel borçlar 2026'nın ilk yarısında 365,5 trilyon dolara ulaştı

Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF), 23 Eylül'de yayımladığı "Küresel Borç Monitörü" raporunda küresel borçların 2026'nın ilk yarısında 10 trilyon dolardan fazla artarak 365,5 trilyon dolara yükseldiğini açıkladı. Söz konusu artış, 2025'in aynı döneminde kaydedilen 21 trilyon dolarlık artışın yarısından az olsa da toplam borç miktarı 5 yıllık ortalamanın üzerinde seyretmeye devam ediyor.

Kamu ve şirket borçları rekor kırdı

Rapora göre yılın ikinci çeyreği itibarıyla kamu borçları 110,5 trilyon dolara, finansal olmayan şirket borçları ise 105,1 trilyon dolara çıkarak her iki kategoride de yeni rekor seviyelere ulaşıldı. Hanehalkı borçları 65,7 trilyon dolar, finansal sektör borçları ise 84,3 trilyon dolar olarak ölçüldü. IIF, borç artışındaki yavaşlamanın faiz oranlarına en duyarlı kesimler olan finans kuruluşları ve hanehalkında daha belirgin biçimde hissedildiğini vurguladı.

Yavaşlamanın ardındaki baskılar

Rapor, borç birikimindeki görece yavaşlamayı yükselen faiz oranları, artan borç servis maliyetleri, yükselen enerji fiyatları ve İran ile yaşanan çatışmanın ihraççıların güveni üzerindeki olumsuz etkisine bağladı. Küresel borcun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya (GSYH) oranı yaklaşık yüzde 310 düzeyinde bulunuyor; bu oran 2021 başındaki zirvenin yaklaşık 25 puan altında kalıyor. Ancak IIF, söz konusu görünür iyileşmenin büyük ölçüde gerçek anlamda borç azaltımından değil, borç oranlarının yükselmesini frenleyen yüksek enflasyondan kaynaklandığını belirtti.

Gelişmekte olan piyasalarda Çin öncülüğü

Borç artışının büyük bölümünü gelişmekte olan piyasalar oluşturdu. Bu ülkelerin toplam borcu 2026'nın ikinci çeyreğinde 110,6 trilyon dolara ulaşırken artışa Çin öncülük etti. Gelişmiş piyasaların toplam borcu ise aynı dönemde 255 trilyon dolara çıktı. Rapor, ABD, Fransa, İngiltere ve Japonya'nın büyük bütçe açıkları ve artan faiz giderleriyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekti. G7 ülkelerinde kamunun ortalama borçlanma maliyetleri 2008 ortasından bu yana en yüksek seviyeye ulaşırken yıllık faiz giderleri yaklaşık yüzde 85 arttı. Gelişmiş ekonomiler, son bir yılda yalnızca uluslararası piyasalarda işlem gören devlet tahvilleri için 3,5 trilyon doların üzerinde faiz ödedi.

Türkiye'nin borç görünümü

Türkiye özelinde değerlendirildiğinde, hanehalkı borçlarının GSYH'ye oranı 2025'in ikinci çeyreğindeki yüzde 10,2 düzeyinden bu yılın aynı döneminde yüzde 10,6'ya yükseldi. Öte yandan finansal olmayan şirket borçlarının oranı yüzde 39,3'ten yüzde 38,4'e, kamu borcunun oranı yüzde 26,6'dan yüzde 25,1'e ve finansal sektör borçlarının oranı yüzde 17,9'dan yüzde 17,4'e geriledi.