Küresel piyasalarda tahvil faizleri ve yapay zeka baskısı

Orta Doğu'daki çatışmaların sürmesi, tahvil piyasasındaki sert satış baskısı ve yapay zeka şirketlerine ilişkin belirsizlikler küresel piyasaları 15 Eylül'de negatif yönde etkiliyor. Yemen'deki Husiler'in Suudi Arabistan'a yönelik yeni bir saldırı düzenlemesiyle petrol arzına ilişkin endişeler derinleşti; kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,7 artışla 107,4 dolar seviyesine yükseldi.

ABD tahvil faizi 2007'den bu yana zirveye ulaştı

Petrol fiyatlarındaki hızlı yükseliş, enflasyonun kalıcı olabileceğine dair endişeleri beraberinde getirdi. Bu gelişmelerin etkisiyle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,03 ile Temmuz 2007'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. ABD Merkez Bankası'nın (Fed) enflasyonla mücadele kapsamında para politikasını sıkılaştıracağına ilişkin beklentilerin güçlenmesi de tahvil faizlerinde satış baskısını artırıyor. Fed'in iki günlük faiz kararı toplantısı bugün başladı; para piyasalarındaki fiyatlamalarda bankanın faiz artırımına gitmesi kesin gözüyle bakılıyor. Fed en son faiz artırımını Temmuz 2023'te gerçekleştirmişti.

Teknoloji hisselerine yapay zeka darbesi

Yapay zeka alanında teknoloji geliştirmeyi yavaşlatma yönündeki çağrılar piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. New York borsası yapay zeka endişeleriyle düşüşle kapandı; Nvidia hisseleri yüzde 3,4, AMD yüzde 4,4, Broadcom yüzde 4,8, Intel yüzde 5,6 ve Marvell Technology yüzde 7,3 değer kaybetti. Dow Jones endeksi yüzde 0,29, S&P 500 yüzde 0,48 ve Nasdaq yüzde 0,56 geriledi. ABD'li teknoloji şirketi Microsoft ise yapay zeka güvenliğine ilişkin tartışmalar yoğunlaşırken gelecekte geliştireceği yapay zeka modellerinin davranışlarına sınırlar getirecek kurallar taslağı yayımladı.

Avrupa ve Asya borsaları da geriledi

Avrupa borsalarında petrol fiyatlarındaki yükseliş ve teknoloji hisselerindeki düşüşlerin etkisiyle İngiltere dışında negatif bir seyir izlendi. Hollandalı teknoloji şirketi ASML'nin hisseleri yüzde 6,1, Alman teknoloji şirketi Infineon Technologies'in hisseleri yüzde 7,7 geriledi. İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 1,68, Fransa'da CAC 40 yüzde 0,76 ve Almanya'da DAX 40 yüzde 0,50 değer kaybederken İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,44 yükseldi. Almanya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,55 ile 2009'dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, enerji fiyatlarındaki yükselişin endişe verici olduğu uyarısında bulundu. Asya piyasalarında da tahvil satış baskısı derinleşti; Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3 seviyesinin üzerine çıkarken Güney Kore Kospi endeksi yüzde 0,6, Hong Kong Hang Seng yüzde 0,2, Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 ve Nikkei 225 yüzde 0,1 geriledi.

Borsa İstanbul'da da düşüş

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi bir önceki işlem gününü yüzde 1,60 değer kaybederek 14.235,83 puandan tamamladı. Altının onsu ise yükselen dolar endeksi ve tahvil faizlerine karşın yüzde 0,1 artışla 4.305 dolardan işlem görüyor.