WMO ve DSÖ: El Niño hızla güçleniyor, rekor sıcaklıklar endişe yaratıyor

Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) ve Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yetkilileri, 22 Eylül'de Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi'nin haftalık basın toplantısında El Niño hava olayının iklim ve halk sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin ciddi uyarılarda bulundu. WMO Ekstrem Sıcaklık Hizmetleri Teknik Danışmanı Armel Castellan, El Niño'nun hızla güçlendiğini ve kayıtlara geçen en sıcak iki ayın geride bırakıldığını açıkladı.

Yıl sonunda zirve, etkileri çok daha uzun sürecek

Castellan, deniz yüzeyi sıcaklıklarının rekor seviyelerde seyrettiğini belirterek olayın yıl sonuna doğru zirveye ulaşmasının beklendiğini ifade etti. Ancak bu zirvenin bir bitiş noktası olmadığını vurgulayan Castellan, "Etkileri bu tarihin çok ötesine uzanıyor" dedi. WMO'nun eylül-kasım dönemi öngörülerine göre bazı bölgeler normalin üzerinde yağış alırken diğerleri kuraklık riskiyle yüzleşecek. Castellan, bu tablonun su güvenliği, beslenme ve vektör kaynaklı hastalıklar gibi kritik sorunları da beraberinde getireceğine dikkat çekti.

Castellan, 2026 sonlarında El Niño zirveye ulaştığında Güney Afrika, Güney Amerika ve Avustralya'nın 2027'nin ilk aylarında en sıcak mevsimlerine girmiş olacağını vurguladı. Mevsimsel sıcaklıkların El Niño etkisiyle üst üste gelmesinin kuraklık, orman yangınları ve hava kirliliği risklerini önemli ölçüde artıracağını kaydeden yetkili, "El Niño küresel bir sinyaldir ancak etkileri her zaman yerel düzeyde hissedilir" diye konuştu.

DSÖ: Bir iklim olgusu değil, halk sağlığı tehdidi

DSÖ İnsani Yardım, Afet Eylemi ve Sağlık Acil Durumları Müdahaleleri Birimi Başkanı Teresa Zakaria, El Niño'nun yalnızca bir iklim olgusu olmadığını, aynı zamanda önemli bir halk sağlığı tehdidi oluşturduğunu vurguladı. Zakaria, aşırı sıcaklığa maruz kalmanın kalp-damar, solunum, böbrek, metabolizma ve ruh sağlığı sorunlarını şiddetlendirerek ölümlere ve ciddi hastalıklara yol açabileceğini belirtti. Orman yangını dumanı ve buna bağlı hava kirliliğinin solunum yolu hastalıklarını artıracağını, kuraklık ve sellerin ise gıda, temiz su ve sağlık hizmetlerine erişimi kısıtlayacağını aktaran Zakaria, sağlık tesislerinin de bu afetlerden doğrudan zarar görebileceğini söyledi.

Erken harekete geçme çağrısı

Zakaria, El Niño'nun sağlık üzerindeki etkilerinin öngörülebilir nitelikte olduğunu ve risklerin krize dönüşmeden önce harekete geçmek için bir fırsat penceresi bulunduğunu ifade etti. DSÖ'nün hükümetleri, ortakları ve toplumları hazırlık çalışmalarına şimdiden yatırım yapmaya ve erken önlem almaya çağırdığını belirten Zakaria, bu adımların hem hayat kurtaracağını hem de sağlık hizmetlerini koruyacağını vurguladı. WMO ise sağlık ve meteoroloji toplulukları arasında köprüler kurarak iklim tahminlerinin sağlık yetkililerine zamanında ulaştırılmasını sağlamak amacıyla ortaklarıyla işbirliği yürüttüğünü açıkladı.