Suriye’de Şam yönetimi ile terör örgütü PKK/YPG’nin Suriye kolu SDG arasında yürütülen müzakereler, sahadaki askeri baskının artmasının ardından sonuç verdi. Suriye ordusunun Halep’ten başlayarak Fırat Nehri’nin batısında SDG kontrolündeki bölgelere düzenlediği operasyonlar, örgütün geri adım atmasına yol açtı.
Müzakerelerin 10 Mart Mutabakatı çerçevesinde ilerlememesi üzerine Suriye ordusu, önce Halep, ardından Rakka ve Fırat hattında operasyonlarını yoğunlaştırdı. Kararlı askeri ilerleyişin ardından Rakka kent merkezi kontrol altına alındı ve akşam saatlerinde Suriye hükümeti ile YPG/SDG arasında kapsamlı ateşkes ve tam entegrasyon anlaşması imzalandığı duyuruldu.
Ateşkes ve Entegrasyon Anlaşması İmzalandı
Suriye resmi haber ajansı SANA’nın aktardığına göre, Suriye Devlet Başkanı Ahmed Şara, YPG/SDG ile ateşkes ve örgütün Suriye ordusuna tam entegrasyonunu kapsayan 14 maddelik anlaşmaya imza attı. Çevrimiçi olarak imzalandığı belirtilen anlaşma kapsamında, tüm cephelerde derhal ve kapsamlı ateşkes ilan edilmesi, SDG unsurlarının Fırat’ın doğusuna çekilmesi ve Deyrizor ile Rakka’nın idari ve askeri olarak Şam yönetimine devredilmesi kararlaştırıldı.
Anlaşmaya göre ayrıca, Haseke ilindeki tüm sivil kurumların Suriye devlet yapısına entegre edilmesi, sınır kapıları ile petrol ve gaz sahalarının hükümet kontrolüne geçmesi ve SDG’ye bağlı askeri unsurların bireysel olarak Savunma ve İçişleri Bakanlıkları bünyesine alınması öngörüldü.
Şara: Tek ve Birleşik Devlet Vurgusu
Anlaşmanın ardından basın toplantısı düzenleyen Devlet Başkanı Ahmed Şara, Suriye’nin merkezi otoritesine dikkat çekerek,
“Suriye devleti, karar alma mekanizması merkezi olan, tek ve birleşik bir devlettir. Devlet kurumları Suriye coğrafyasının tamamına girecek ve bölgenin tüm işlerini yönetecektir” dedi.
Bazı bölgelerde yerel güvenlik unsurlarının bölge halkından oluşturulabileceğini belirten Şara, SDG lideri Mazlum Abdi ile planlanan görüşmenin kötü hava koşulları nedeniyle ertelendiğini açıkladı.
Operasyonlar Durduruldu
Suriye Savunma Bakanlığı, anlaşmanın imzalanmasının ardından ateşkes ilan edildiğini ve sahadaki askeri operasyonların durdurulduğunu duyurdu. Rakka ve Tel Abyad cephe hatlarında çatışmalar sona ererken, Suriye ordusu daha önce 13 Ocak’ta Fırat’ın batısındaki bölgeleri askeri alan ilan etmişti.
Deyr Hafir ve Meskene’nin ardından Tabka ve Rakka kent merkezinin kontrolü Suriye ordusuna geçti. Sürecin hızlanmasında Rakka halkı ve bazı aşiretlerin ayaklanmasının etkili olduğu bildirildi. Ayrıca Fırat Barajı ve Sevre petrol sahaları da hükümet kontrolüne alındı.
Münbiç ve Tişrin Hattında Çatışmalar
Öte yandan Münbiç’te Tişrin Barajı çevresinde Suriye ordusu ile SDG arasında şiddetli çatışmalar yaşandı. SDG güçlerinin çekilirken sivilleri ve altyapıyı hedef alan saldırılar gerçekleştirdiği bildirildi. Sivillerin tahliyesinin ardından Suriye ordusu 15 Ocak’ta geniş çaplı operasyon başlatmıştı.
14 Maddelik Anlaşmanın Öne Çıkan Başlıkları
İmzalanan anlaşma; tam ateşkes, idari ve askeri entegrasyon, enerji ve sınır güvenliğinin Şam’a devri, yabancı PKK unsurlarının Suriye dışına çıkarılması, DEAŞ’la mücadelede uluslararası koordinasyonun sürdürülmesi ve Afrin ile Şeyh Maksud’dan ayrılanların güvenli dönüşü gibi maddeleri içeriyor.
Suriye Hükümeti ile SDG arasındaki imzalanan Ateşkes ve Tam Entegrasyon Anlaşması maddeleri şu şekilde açıklandı:
* Birinci Madde: Suriye hükümet güçleri ile SDG arasında tüm cepheler ve temas noktalarında derhal ve kapsamlı bir ateşkes sağlanırken, SDG’ye bağlı tüm askeri birimlerin Fırat’ın doğusuna çekilmesi, yeniden konuşlanma için bir hazırlık adımı olarak gerçekleştirilecektir.
* İkinci Madde: Deyrizor ve Rakka vilayetlerinin idari ve askeri olarak derhal ve eksiksiz bir şekilde Suriye hükümetine devredilmesi. Bu, tüm sivil kurum ve tesislerin kontrolünün alınmasını, ilgili Suriye hükümeti bakanlıklarındaki mevcut çalışanların görevlerine iade edilmesi için derhal kararname çıkarılmasını ve hükümetin iki vilayetteki SDG çalışanlarını ve savaşçılarını veya sivil yönetimi hedef almayacağına dair taahhüdünü içermektedir.
* Üçüncü Madde: Haseke ilindeki tüm sivil kurumların Suriye devletine bağlı kurum ve idari yapılarla entegrasyonu sağlanacaktır.
* Dördüncü Madde: Suriye hükümeti, bölgedeki tüm sınır kapıları ile petrol ve gaz sahalarını devralacak ve bu kaynakların Suriye devletine geri dönüşünü sağlamak amacıyla hükümet güçleri tarafından korunmaları temin edilecektir.
* Beşinci Madde: SDG’ye bağlı tüm askeri ve güvenlik unsurlarının, gerekli güvenlik taramasından geçtikten sonra, Suriye Savunma ve İçişleri Bakanlıklarının yapısı içinde bireysel olarak entegrasyonu sağlanacaktır. Bu süreçte, personele askeri rütbeleri ile mali ve lojistik hakları eksiksiz olarak verilecek, ayrıca Kürt bölgelerinin özel yapısı korunacaktır.
* Altıncı Madde: SDG yönetimi, devrik rejimin kalıntı unsurlarını kendi saflarına katmamayı taahhüt edecek ve Kuzeydoğu Suriye bölgelerinde bulunan devrik rejim subaylarının listelerini teslim edecektir.
* Yedinci Madde: Haseke valiliği için aday atamasını öngören bir cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılacak; bu adım, siyasi katılım ve yerel temsiliyetin güvence altına alınması amacı taşımaktadır.
* Sekizinci Madde: Aynularab/ Kobani şehrinin ağır askeri unsurlardan arındırılması sağlanacak; şehrin sakinlerinden oluşan bir güvenlik gücü kurulacak ve yerel polis gücü, idari olarak Suriye İçişleri Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösterecektir.
* Dokuzuncu Madde: DEAŞ mahkûmları ve kamplarıyla ilgili sorumlu idari birimler ile bu tesislerin korunmasından sorumlu güçler, Suriye hükümeti ile birleştirilecek ve Suriye hükümeti, bu alanların tüm yasal ve güvenlik sorumluluğunu üstlenecektir.
* Onuncu Madde: SDG yönetimi tarafından sunulan ve merkezi devlet yapısında üst düzey askeri, güvenlik ve sivil görevleri üstlenecek lider adaylarını içeren liste onaylanacak; bu adım, ulusal ortaklığın güvence altına alınmasını amaçlamaktadır.
* On Birinci Madde: 2026 yılına ait 13 sayılı cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Kürt halkının kültürel ve dilsel haklarının tanınmasını, ayrıca önceki dönemlerden kalan sözleşmelerden kaynaklanan hak kayıplarının ve mülkiyet haklarının geri verilmesini öngören hak ve medeni meselelerin çözülmesini kapsamaktadır.
* On İkinci Madde: SDG, egemenliği ve bölgenin istikrarını sağlamak amacıyla, tüm yabancı PKK liderlerini ve unsurlarını Suriye Arap Cumhuriyeti sınırları dışına çıkarmayı taahhüt etmektedir.
* On Üçüncü Madde: Suriye devleti, DEAŞ’a karşı terörle mücadeleyi sürdürmeyi, bu çerçevede uluslararası koalisyonun aktif bir üyesi olarak ABD ile ortak koordinasyonu sağlayarak, bölgenin güvenliği ve istikrarını garanti altına almayı taahhüt etmektedir.
* On Dördüncü Madde: Afrin ve Şeyh Maksud bölgelerindeki halkın güvenli ve onurlu şekilde evlerine dönmelerine ilişkin mutabakatlar sağlanması için çalışmalar yürütülecektir.
