Biyolog, Claude'un 'keşfettiği' enzim sistemini yıllardır araştırıyordu

ABD merkezli yapay zeka şirketi Anthropic, 24 Eylül'de geliştirdiği Claude modeli aracılığıyla yeni bir enzim sisteminin keşfedildiğini duyurdu. Ancak söz konusu enzim sistemi üzerinde uzun yıllardır araştırma yürüten Kopenhag Üniversitesi biyologu Mario Rodriguez Mestre, bu buluşun "otonom yapay zeka keşfi" olarak nitelendirilmesine ciddi şüpheyle yaklaştığını açıkladı.

Claude'a ne yapması söylendi?

Anthropic'in açıklamasına göre yaklaşık 950 Claude ajanına, DNA dizilimlerinden oluşan büyük bir veri tabanında RNA'dan DNA sentezleyen "ters transkriptaz" enzimlerinin yeni ve ilginç örneklerini bulması talimatı verildi. Yaklaşık 21 saatin ardından ajanlardan biri kendine özgü DNA yazılımı ve işlevi bilinmeyen ek bir yardımcı proteini bulunan bir enzim sistemini tespit etti. Şirket, bu sistemin tanımlayıcı özelliklerinin ilk kez Claude tarafından fark edildiğini ileri sürdü.

Biyologun şüpheleri

Mestre, Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada Claude'un bu sonuca, kendi ekibinin henüz yayımlanmamış çalışmalarından yararlanarak ulaşmış olabileceğini söyledi. Araştırma sürecinde Claude'u yoğun biçimde kullandığını belirten Mestre, modelin uzantılar aracılığıyla ekibinin Google Drive dosyaları ve Slack mesajları dahil araştırma ortamının bazı bölümlerine erişebildiğini aktardı. Anthropic'in "ARTs" olarak tanımladığı sistemin, kendi ekibinin "jumbotrons" adını verdiği ve dev virüslerde bulunan özel bir genetik sistemle örtüştüğünü vurgulayan Mestre, "Burada söz konusu olan yalnızca benzer protein aileleri değil, aynı virüslerde bulunan aynı genler" dedi.

"Otonom keşif" tanımına itiraz

Mestre, Claude'un kendi çalışmalarından tamamen bağımsız biçimde bu sonuca varmış olması durumunda bile süreci "otonom bilimsel keşif" olarak değil, "yapay zeka destekli bilimsel çalışma" olarak tanımlayacağını ifade etti. Modele verilen komutun oldukça sınırlı bir biyolojik problem çerçevesinde kaldığını ve analiz edilen veri setinin daha önceden uzmanlarca belirlendiğini hatırlatan biyolog, Claude'un bağımsız bir keşif yapmak yerine önceden çizilmiş bir araştırma alanı içinde çalıştığına dikkat çekti.

Yayımlanmamış araştırmaların korunması

Mestre, yapay zeka şirketlerinin araştırmacılara verileri üzerinde daha açık ve ayrıntılı denetim imkânı tanıması gerektiğini savundu. Bu kapsamda şeffaf veri saklama politikaları uygulanması, açık rıza alınması, modelin çıkarım sürecinde elde ettiği verilerle eğitim verilerinin net biçimde ayrılması ve yapay zeka aracısının hangi bağlantılı hizmetlere erişebileceğinin denetlenebilir şekilde kontrol edilmesi gerektiğini vurguladı. Hassas bilimsel araştırmalarda, verilerin dışarıya aktarılmadığı özel yapay zeka sistemleri ile kurumların kendi kontrolünde çalıştırdığı açık kaynaklı modellerin giderek daha önemli hale geleceğini de sözlerine ekledi.