Depremzede öğrenciler bina kolonlarını izleyen cihaz geliştirdi

İskenderun Teknik Üniversitesi'nde (İSTE) 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen bir grup öğrenci, bina kolonlarındaki rutubet, korozyon ve gerilmeyi sürekli izleyerek olası can kayıplarının önüne geçmeyi hedefleyen yapay zeka destekli bir cihaz geliştirdi. "AURACORE" adı verilen proje, TEKNOFEST 2026'da "Akıllı Şehirler ve Ulaşım" kategorisinde ikincilik ödülü kazandı.

Acıdan projeye: İSTEM Takımı nasıl kuruldu?

İSTE Endüstri Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Abdulla Sakallı, 6 Şubat depremlerinde evi hasar görünce kendisi gibi afetten etkilenen öğrenciler Akın Tanrıverdi, Abdulsamed Önder, Ali Attar, Berk Kılınç ve Vahit Can Ezircan ile bir araya geldi. Kurulan İSTEM Takımı, bina taşıyıcı sistemlerinin sağlamlığını ölçmeye yönelik proje hazırlamaya karar verdi. Ekip, Şanlıurfa GAP Havalimanı'nda 30 Eylül-4 Ekim tarihleri arasında düzenlenen TEKNOFEST'e bu projeyle katılarak ikincilik elde etti.

Cihaz nasıl çalışıyor?

Prof. Dr. Sakallı, cihazın taşıyıcı sistemlerde oluşan yorulma, korozyon ve nem artışını ölçtüğünü, ardından yapay zeka aracılığıyla o anki yorulma ve deforme katsayısını hesaplayarak ilgili kişilere bilgi ilettiğini açıkladı. "Bina depreme maruz kalmadan yıkılabilir mi, hangi yönde yıkılır, riskli taşıyıcı kolonların o anki durumu nedir — bunları ilgili kişilere aktarır ve karar alma süreci başlatılır" diyen Sakallı, asıl hedeflerinin depreme dayanıklı kentlerin inşasına katkı sağlamak olduğunu vurguladı.

Öğrencilerin tanıklıkları

Kahramanmaraş merkezli depremlerde 5 yakınını kaybeden Endüstri Mühendisliği 2. sınıf öğrencisi Akın Tanrıverdi, cihazın yalnızca deprem değil yağmur ve nem kaynaklı korozyon gibi riskleri de sürekli izlediğini belirtti. Tanrıverdi, taşıyıcı kolondaki herhangi bir değişim tespit edildiğinde cihazın otomatik uyarı gönderdiğini ve risk seviyesine göre tadilat süresinin belirlendiğini aktardı. Samandağ'da 6 Şubat depremini yaşayan ve 15 yakınını kaybeden 4. sınıf öğrencisi Ali Attar ise cihazın AFAD gibi yetkili birimlerle entegre çalışması durumunda deprem sonrasında hasar gören yapıların durumunun da anında tespit edilebileceğini söyledi.

Ekip, cihazın prototipini tamamladıktan sonra geliştirme çalışmalarını üniversite bünyesindeki Teknopark'ta sürdürüyor.