Sardes'te drone'lu koruma: Bintepeler 75 km²'lik alanıyla izlenecek

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Manisa'daki Sardes Antik Kenti ve Bintepe Lidya Tümülüsleri Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezi'nin açılış törenini gerçekleştirdi. Yaklaşık 75 kilometrekarelik alana yayılan ve 120'den fazla anıt mezarı barındıran Bintepeler, artık uzun menzilli, gece görüş kabiliyetine sahip insansız hava araçlarıyla kesintisiz takip edilecek.

Eski kazı evi güvenlik merkezine dönüştürüldü

Bintepeler'e hakim konumdaki Karnıyarık Tepe yakınında yer alan eski kazı evi, yenilenerek modern bir izleme merkezine dönüştürüldü. Merkez, iki yüksek kapasiteli İHA sistemi, üç anten sistemi, merkezi izleme ekranları ve çevre güvenlik kameralarıyla donatıldı. Vardiyalı görev yapacak güvenlik personelinin İHA pilotluğu eğitimleri ve sertifikasyon süreçleri de tamamlandı. Ersoy, şüpheli hareket ya da kaçak kazı girişimi tespit edildiğinde bilginin anında Jandarma birimleriyle paylaşılacağını ve müdahalenin derhal gerçekleştirileceğini belirtti.

Bakan Ersoy, geçmişte bazı tümülüslerin kaçak kazılar nedeniyle iş makineleriyle geri döndürülemez biçimde tahrip edildiğini hatırlatarak bu sistemin amacını şöyle özetledi: "Teknolojiyi, kaçak kazı girişimlerini mümkün olduğunca erken görmek, caydırmak ve önlemek için kullanıyoruz." Pilot uygulamadan elde edilecek verilerin yeni koruma politikalarının ve ek tedbirlerin geliştirilmesinde de kullanılacağı açıklandı.

Mücadelede üç temel eksen: önleme, iş birliği, iade

Ersoy, Türkiye'nin kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelesini önleme, uluslararası iş birliği ve iade olmak üzere üç temel eksen üzerine kurduklarını vurguladı. Uluslararası iş birliği kapsamında UNESCO, INTERPOL, Dünya Gümrük Örgütü ve BM Uyuşturucu ve Suç Ofisi ile ortak çalışmalar yürütüldüğünü aktaran Bakan, ABD ile 2021'de imzalanan ve kültür varlıklarına yönelik ithalat kısıtlamalarını düzenleyen Mutabakat Zaptı'nın 2026'da yeni bir beş yıllık dönem için uzatıldığını da duyurdu.

13 bin 474 eser yurda döndü

Bakan Ersoy, 2002'den bu yana yurt dışından Türkiye'ye getirilen kültür varlığı sayısının 13 bin 474'e ulaştığını, bunların 9 bin 159'unun yalnızca son sekiz yılda kazanıldığını açıkladı. İade edilen eserler arasında Boubon Antik Kenti'nden çıkarılan ve Marcus Aurelius heykelinin de yer aldığı bronz imparator heykelleri, İngiltere'den getirilen Eros başı, ABD'den iade edilen Zeugma mozaik panosu ile çeşitli ülkelerden dönen İznik çinileri, Urartu bronzları ve Anadolu kökenli sikkeler bulunuyor. Manisa'dan yasa dışı yollarla çıkarılan yaklaşık 2 bin 700 yıllık altın kolye de Boston'dan Türkiye'ye iade edilenler arasında yer aldı. Ersoy, asıl hedefin eserleri geri getirmek değil, onların topraklarından hiç koparılmamasını sağlamak olduğunu da sözlerine ekledi.

2025 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'ne alınan Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri, Lidya Kralı Alyattes'in anıt mezarını da barındırıyor.