Avrupa Birliği (AB), vize ve göç politikalarında kapsamlı bir değişikliğe gitmeye hazırlanıyor. AB Komisyonu, düzensiz göçle mücadelede işbirliği yapan üçüncü ülkelere vize süreçlerinde kolaylık sağlanması, vizesiz seyahat rejimlerinin daha yakından izlenmesi ve yükümlülüklerini yerine getiren ülkeler için vizesiz seyahatin sürdürülmesini hedefleyen yeni strateji önerisini kamuoyuna duyurdu.
AB Komisyonu Başkan Yardımcısı ve Teknolojik Egemenlik, Güvenlik ve Demokrasiden sorumlu üye Henna Virkkunen ile İç İlişkiler ve Göçten sorumlu üye Magnus Brunner, yeni göç ve vize stratejisini tanıtmak üzere ortak basın toplantısı düzenledi.
“Vize Politikası Günümüz Gerçeklerini Yansıtmalı”
Toplantıda konuşan Virkkunen, vize politikasının değişen küresel koşullara uyum sağlaması gerektiğini vurguladı. Virkkunen, “Vize politikamız günümüz gerçeklerini, büyük jeopolitik değişimleri, küresel rekabeti ve gelişen güvenlik sorunlarını yansıtmalıdır. AB, değerlerimize sadık kalırken çıkarlarımızı savunmak için tüm araçlarımızı kullanmalıdır” dedi.
AB’nin vizeyi daha stratejik, koordineli ve kararlı biçimde kullanmayı hedeflediğini belirten Virkkunen, bu doğrultuda ilk kapsamlı AB Vize Stratejisi’ni önerdiklerini söyledi. “Güvenilir ortaklar için netlik ve verimliliğe, suistimalle mücadele etmek ve tehditlere yanıt vermek için ise daha güçlü araçlara ihtiyacımız var” ifadelerini kullandı.
Virkkunen, güvenilen ortakların vize süreçlerinde kolaylıklarla desteklenmesi gerektiğini belirterek, özellikle yeni kurulan ve hızla büyüyen şirketler için hedefli ve hızlı bir AB vize programının uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi.
“Göç ve Vize Stratejileri Birbirinin Ayrılmaz Parçası”
İç İlişkiler ve Göçten sorumlu AB Komisyonu Üyesi Magnus Brunner ise göç ve vize politikalarının birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı. Brunner, “Göç ve vize stratejileri ikizdir. Birlikte ilerlemeleri gerekiyor. Bu iki stratejiyle, AB’ye kimin girebileceği, kimin kalabileceği ve kimin AB’den ayrılması gerektiği konusunda yeni bir yol haritası belirliyoruz” dedi.
AB’ye vizesiz seyahatin bir ayrıcalık olduğunu ifade eden Brunner, bu ayrıcalığın sorumluluklar da içerdiğini belirtti. Brunner, “Üçüncü ülkelerin vize muafiyeti alabilmeleri için objektif kriterleri karşılamaları gerekecek. Vize reddi oranlarının düşük, geri dönüş oranlarının ise yüksek olması gerekecek” diye konuştu.
Türkiye Sorusu: “Herkesle Görüşüyoruz”
Bir gazetecinin, yeni stratejide Türkiye gibi belirli ülkelerin öne çıkarılıp çıkarılmadığı yönündeki sorusuna Brunner, “Herkesle görüşüyoruz. Elbette belirli bir ülke yok. Çok objektif, adil ve sağlam kurallar hazırlamamız gerekiyor ve AB dışındaki ortaklarımızla da bu konuları görüşüyoruz” yanıtını verdi.
Yeni Vize Stratejisinde Öne Çıkan Başlıklar
Yeni Vize Stratejisi; vize serbestisi, güvenlik, dijitalleşme ve yetenek çekme başlıklarında kapsamlı düzenlemeler içeriyor. Bu çerçevede, vizesiz seyahatten faydalanması muhtemel ülkeler açık ve ölçülebilir kriterler üzerinden değerlendirilecek. Mevcut vizesiz seyahat rejimleri ise kötüye kullanımın önlenmesi amacıyla daha sıkı denetime tabi tutulacak.
Strateji kapsamında, geri dönüş ve geri kabul alanlarında işbirliği yapmayan veya AB’nin güvenliğini tehdit eden eylemlerde bulunan üçüncü ülkelere yönelik vize başvurularının askıya alınması ya da kısıtlanması gündeme gelebilecek.
Buna karşılık, geri dönüş, geri kabul, güvenlik ve düzensiz göçle mücadele konularında AB ile etkin ve sürdürülebilir işbirliği yürüten ülkelere vize başvuru süreçlerinde kolaylaştırıcı uygulamalar, daha elverişli prosedürler ve teşvik edici düzenlemeler sunulması hedefleniyor.
Güvenilir Yolculara Kolaylık
Yeni stratejiyle birlikte, güvenilir yolculara yönelik kolaylıkların artırılması planlanıyor. Kanıtlanmış seyahat geçmişine sahip kişilere daha uzun süreli ve çok girişli vizeler verilmesi, iş dünyası için doğrulanmış şirketlerden oluşan ortak bir listenin oluşturulması öngörülüyor.
Vizesiz Seyahat Rejimlerine Sıkı İzleme
Mevcut vizesiz seyahat rejimleri, Yenilenen Vize Askıya Alma Mekanizması kapsamında düzenli olarak izlenecek. Bu mekanizma ile vizesiz seyahatin kötüye kullanımının önlenmesi ve yükümlülüklere uyumun sürdürülmesi amaçlanıyor. Yükümlülüklerini yerine getiren ülkeler için ise vizesiz seyahat uygulamasının devamı güvence altına alınacak.
Dijitalleşme Ön Planda
Dijitalleşme, yeni stratejinin temel unsurlarından biri olarak öne çıkıyor. Buna göre, vizesiz seyahat edenler için Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi’nin (ETIAS) 2026’nın son çeyreğinde devreye alınması planlanıyor. Sistemle birlikte seyahat öncesi kontrollerin kısmen otomatikleştirilmesi hedefleniyor.
Vizeye tabi yolcuların ise başvuru süreçlerini tamamen çevrim içi tamamlayabilmesine imkan tanınacak. AB’nin bilişim sistemlerinin 2028 yılına kadar tam uyumlu hale getirilmesiyle, tek bir merkez üzerinden birden fazla veri tabanının eş zamanlı sorgulanabilmesi mümkün olacak.
Nitelikli İş Gücü ve Öğrencilere Yönelik Düzenlemeler
Yeni strateji kapsamında AB, nitelikli iş gücü, öğrenciler, araştırmacılar ve yenilikçi girişimciler için mevcut mevzuatta değişiklikleri değerlendirmeyi planlıyor. “Start-up” ve “scale-up” kurucularına yönelik hedefli bir yasal çerçevenin oluşturulması da gündemde yer alıyor.
Ayrıca, vize süreçlerinde üçüncü ülke vatandaşları ve işverenlere destek sağlanması, nitelikli başvurular için ek AB fonlarının devreye alınması da stratejinin önemli başlıkları arasında bulunuyor.
